Minister-president Rob Jetten roept vrijdagmorgen zijn coalitiepartners bijeen in een dringende poging de minderheidsregering overeind te houden en vervroegde verkiezingen te voorkomen.
Jetten’s centrumlinkse D66-partij werkte samen met de christendemocraten en twee linkse partijen om donderdagavond een progressieve belastingmaatregel goed te keuren. De wetgeving beoogt een groter deel van de belastingdruk bij hogere inkomens te leggen. De conservatieve People’s Party, de derde coalitiepartner, veroordeelde de stap als een schending van het coalitieakkoord en liet weten mogelijk te vertrekken.
Jetten erkende de toenemende druk op de alliantie en riep partners op een vernieuwd akkoord na te streven. Critici stelden dat de impasse voortkomt uit bescheiden aanpassingen in het belastingbeleid in plaats van fundamentele meningsverschillen.
The risk of political inaction is high again, whether through new elections or strained relations among the centrist parties. That comes at a moment when the country needs stable, long-term economic policy to navigate several transitions at once.
De Nederlandse tienjaars staatsobligatierente steeg vrijdag met drie basispunten naar 3,46 procent, het hoogste niveau in twee weken. De stijging paste in de bredere Europese trend te midden van oplopende olieprijzen boven de 96 dollar per vat. De AEX-index bewoog nauwelijks en daalde ongeveer 0,1 procent.
Het wetsvoorstel, vaak aangeduid als de miljonairsbelasting, moet nog door de Eerste Kamer. Het legt een tarief van 38,5 procent op opbrengsten uit vermogen boven de 60.000 euro per jaar, een van de hoogste tarieven in de eurozone. Opbrengsten daaronder worden belast tegen 35,5 procent, tegenover het huidige vlakke tarief van 36 procent. De maatregel richt zich ook op het ontwijken van erfbelasting via papieren schenkingen. Voorstanders verwachten dat hiermee ongeveer 1 miljard euro aan belastingopbrengsten van inkomen naar vermogen wordt verschoven.
Na de besprekingen vrijdag blijven drie hoofdscenario’s over: de People’s Party kan Jetten’ voorgestelde herstart accepteren en in de coalitie blijven; de partij kan vertrekken terwijl Jetten probeert te regeren met een kleinere groep of een nieuwe partner zoekt; of het kabinet treedt af en er komen verkiezingen.
The past few weeks have certainly had an impact on the relationships and trust within the coalition and the cabinet. The coalition will need to make a very serious fresh start to work together to better identify where the dynamics between us are not working well and where we see further opportunities to work.
I’m going to consult thoroughly with my party and my caucus first. I’m not going to jump to any conclusions.
Nederland kent een geschiedenis van politieke versnippering die coalitievorming bemoeilijkt. Jetten’ kabinet beschikt in beide kamers niet over een meerderheid en moet steun zoeken over het hele politieke spectrum. Ondanks solide economische indicatoren, waaronder een lage werkloosheid en sterke overheidsfinanciën, heeft herhaaldelijk vertrouwen op demissionaire of kwetsbare kabinetten belangrijke hervormingen vertraagd, zoals wetgeving rond stikstofuitstoot die de bouw en woningmarkt raakt.