De mooiste en spannendste roulettescènes uit de geschiedenis van de Hollywoodfilm

In Casablanca staat een jong Bulgaars stel aan de roulettetafel van Rick's Café. Ze hebben geld nodig om het land te verlaten. Rick knikt naar de croupier, het balletje valt twee keer op 22 en het probleem is opgelost. De film is uit 1942 en de scène werkt nog steeds. Roulette is al tachtig jaar het spel dat filmmakers kiezen als een personage alles op het spel zet.

Je hoeft niets uit te leggen

Bij poker moet de kijker snappen wat een full house is. Bij roulette is dat niet nodig. Het wiel draait, het balletje stuitert van vak naar vak en iedereen aan tafel kijkt mee. Ook iemand die nog nooit een casino heeft gezien, begrijpt meteen dat het om geluk gaat en dat niemand de uitkomst kan sturen. Een regisseur kan daarmee in een paar seconden spanning opbouwen. Een close-up van het balletje, een gezicht dat strak staat, en de kijker zit op het puntje van zijn stoel.

26 keer zwart

Soms is het echte verhaal beter dan de film. Op een avond in augustus 1913 viel het balletje in het casino van Monte Carlo 26 keer achter elkaar op zwart. Hoe langer de reeks duurde, hoe meer bezoekers grote bedragen op rood zetten. Ze waren ervan overtuigd dat rood nu wel aan de beurt moest zijn. Velen verloren veel geld. De denkfout heet sindsdien de Monte Carlo-dwaling.

Een roulettewiel heeft geen geheugen. Elke draai staat los van de vorige, dus na 26 keer zwart is de kans op rood precies even groot als daarvoor. Ons brein zoekt toch naar patronen, en psychologen gebruiken het voorbeeld nog altijd om dat uit te leggen.

Het wiel thuis op je scherm

Vroeger moest je je in pak hijsen en naar een casino rijden om aan een roulettetafel te staan. Nu draait het wiel ook online, al verschilt het per land hoe dat eruitziet. In sommige landen staat een croupier in een studio, met camera's en belichting die aan een filmset doen denken. In België is het nuchterder. Bij de Belgische aanbieder 711 vind je online alleen automatische roulette, waarbij een mechanisme het balletje lanceert. Spelers van 21 jaar en ouder in België kunnen daar roulette bij 711 spelen, onder toezicht van de Kansspelcommissie.

De sfeer van Rick's Café krijg je er niet bij, maar de regel van het wiel geldt overal. Wat er net is gevallen, zegt niets over de volgende draai.

Nog meer roulettescènes

Casablanca is de bekendste, maar zeker niet de enige. In de Duitse film Lola rennt uit 1998 zet Lola alles op twintig om op tijd geld te hebben voor haar vriend. In verschillende Bond-films staat 007 aan een speeltafel, al kiest hij vaker voor baccarat dan voor roulette. Let er de volgende keer eens op hoe kort zo'n scène eigenlijk is. Een paar seconden draaiend wiel is meestal genoeg.

Ook in de literatuur heeft roulette een vaste plek. De Russische schrijver Fjodor Dostojevski schreef in 1866 De speler, een roman over een jonge man die verslaafd raakt aan roulette in een kuuroord dat hij Roulettenburg noemt. Dostojevski wist waar hij het over had, want hij speelde zelf en raakte er geregeld in de problemen door. Het boek werd later meerdere keren verfilmd en bewerkt voor toneel en opera.

Daarmee is de roulettescène eigenlijk ouder dan de film zelf. Het draaiende wiel stond al voor spanning, hoop en verlies lang voordat er een camera bij stond.