Premier Jetten haast zich om minderheidscoalitie te redden na ruzie over belastingwet

Conservatieve partner dreigt te vertrekken na vermogensbelasting die met linkse steun werd aangenomen, vrees voor vervroegde verkiezingen groeit.

Nederlandse premier Rob Jetten houdt vrijdagmorgen spoedoverleg met zijn coalitiepartners in een poging zijn minderheidsregering overeind te houden en vervroegde verkiezingen te voorkomen.

De centrumlinkse partij D66, die Jetten leidt, werkte samen met de christendemocraten en twee linkse partijen om donderdagavond een nieuwe belastingmaatregel goed te keuren. De wet verschuift een groter deel van de belastingdruk naar hogere inkomens via aanpassingen in het rendement op vermogen.

Conservatieve partner dreigt steun in te trekken

De conservatieve People’s Party veroordeelde de stap direct als een schending van het coalitieakkoord. Partijleiders gaven aan dat ze mogelijk de alliantie van drie partijen verlaten, die al geen meerderheid heeft in het parlement en afhankelijk is van ad-hocsteun uit het hele politieke spectrum.

Jetten noemde de situatie een serieuze belasting voor de onderlinge verhoudingen en riep partners op tot een reset. Hij benadrukte dat er moet worden vastgesteld waar de samenwerking is misgegaan en dat er vertrouwen moet worden hersteld voordat de regering valt.

Als je kijkt naar de omvang van de inhoud, zou je zeggen dat het de moeite niet waard is om een regering hierover te laten vallen. Het is symbolisch, niet essentieel vanuit economisch perspectief. Het risico van een nieuwe periode van stagnatie en/of reguleringsonzekerheid is op dit moment relevanter.

— Marieke Blom, chief economist en global head of research, ING Group, Reacties na de stemming van donderdag

Marktreactie blijft gematigd ondanks politieke onzekerheid

De Nederlandse tienjaars staatsobligatierente steeg vrijdag met drie basispunten naar 3,46 procent, in lijn met andere euromarkten. De AEX daalde 0,1 procent terwijl de olieprijs verder steeg boven de 96 dollar per vat.

Details van de omstreden vermogensbelasting

Het wetsvoorstel, dat nog wacht op goedkeuring door de Eerste Kamer, belast jaarlijkse rendementen op vermogen boven de 60.000 euro met 38,5 procent, een van de hogere tarieven in de eurozone. Rendementen onder die drempel krijgen 35,5 procent in plaats van het huidige vaste 36 procent. Voorstanders verwachten dat de wijzigingen ongeveer 1 miljard euro aan belastingdruk verschuift van arbeidsinkomen naar vermogen.

De maatregel richt zich ook op het ontwijken van erfbelasting via zogeheten papieren schenkingen, waarbij vermogen formeel wordt overgedragen zonder dat geld daadwerkelijk beweegt. Critici merken op dat zelfs beleggers met portefeuilles onder de 1 miljoen euro te maken kunnen krijgen met het hogere tarief als de rendementen voldoende hoog zijn.

Drie mogelijke routes na het overleg van vrijdag

Waarnemers schetsen drie hoofdsenario’s: de People’s Party accepteert Jetten’ voorgestelde reset en blijft; de partij stapt uit maar Jetten vormt een kleinere of uitgebreidere minderheidsconstructie; of het kabinet treedt af en er komen verkiezingen. Fractieleider Ruben Brekelmans zei dat de partij intern overleg pleegt voordat de volgende stappen worden bepaald.

Nederland kent een lange geschiedenis van gefragmenteerde parlementen en complexe coalities. Het gebrek aan een meerderheid bij de huidige regering heeft al belangrijke wetgeving vertraagd, waaronder maatregelen rond stikstofuitstoot die bouwprojecten hebben stilgelegd.

Tags bij dit artikel