Israël stemt over Netanyahu terwijl de betrekkingen met de VS onder druk staan

Verkiezingsuitslag kan kritiek van democraten versnellen en ruimte voor beleidsveranderingen met Washington beperken

Israëliërs brengen vandaag hun stem uit in een verkiezing met hoge inzet die bepaalt of Benjamin Netanyahu premier blijft en hoe de banden van het land met de Verenigde Staten zich de komende jaren ontwikkelen.

Netanyahu’s staat van dienst en verschuivend sentiment in de VS

Netanyahu leidt Israël de afgelopen achttien jaar en blijft een centrale figuur in de betrekkingen met Washington. Zijn aanpak krijgt steeds meer kritiek, vooral onder democraten die recente beleidsmaatregelen als te agressief beschouwen. Analisten zeggen dat een overwinning van de zittende premier de verdeeldheid waarschijnlijk zal vergroten, terwijl de Amerikaanse publieke opinie over Israël verder verslechtert, met name binnen de Democratische Partij.

Een wisseling aan de top hoeft de kern van het veiligheidsbeleid niet te veranderen, maar kan wel ruimte bieden voor beter overleg met sommige Amerikaanse functionarissen die Netanyahu persoonlijk hebben bekritiseerd. Senator Chris Coons, een gematigde democraat die mogelijk de Senaatscommissie Buitenlandse Betrekkingen gaat leiden als zijn partij de kamer wint, heeft aangegeven open te staan voor sancties als Netanyahu aan de macht blijft. Andere democraten zullen naar verwachting nog strengere maatregelen bepleiten.

Zorgen bij democraten en steun van republikeinen

De stemming vindt plaats terwijl democraten zich voorbereiden op mogelijke winst in het Congres volgende week en zich positioneren voor de presidentsverkiezingen van 2028. Het Israël-beleid verdeelt de partij al langer en zal een prominente rol spelen in de voorverkiezingen. Hoewel de meeste republikeinen Netanyahu blijven steunen, onder wie oud-president Donald Trump die zijn herverkiezing heeft onderschreven, zijn sommige jongere conservatieven en prominente stemmen kritischer geworden.

Mogelijke verschuiving onder Eisenkot

Netanyahu’s belangrijkste uitdager, oud-generaal Gadi Eisenkot, staat er in recente peilingen minder goed voor, maar heeft een ander profiel. Deskundigen verwachten dat hij minder confronterend zal zijn op het wereldtoneel en meer geneigd zal zijn diplomatieke middelen naast veiligheidsmaatregelen in te zetten. Zijn persoonlijke ervaring, waaronder het verlies van een zoon in het conflict in Gaza, heeft hem doen kiezen voor beperktere doelstellingen, zoals het uitsluiten van regimewisseling in Iran.

Een regering onder Eisenkot zou de meest hardline ministers uit de huidige coalitie kunnen buitensluiten en prioriteit kunnen geven aan maatregelen als het tegengaan van geweld door kolonisten op de Westelijke Jordaanoever. Deze stappen alleen zullen jaren van internationale kritiek niet wegpoetsen, maar analisten stellen dat ze wel een nieuwe start in de bilaterale betrekkingen kunnen betekenen.

Als Netanyahu aanblijft, is er geen kans op een koerswijziging.

— Natan Sachs, Senior Fellow, Middle East Institute, Interview met Bloomberg

Kern van het veiligheidsbeleid blijft waarschijnlijk intact

Zelfs een wisseling van leider zal een groot deel van het veiligheidsraamwerk na 7 oktober intact laten, omdat dit breed geaccepteerd is binnen het Israëlische politieke spectrum. De verkiezingen brengen ook het risico met zich mee van een onduidelijke uitslag die het land in politieke onzekerheid achterlaat zonder een duidelijke regeringsmeerderheid.

Tags bij dit artikel