Wim Wenders keert terug naar driedimensionaal filmen met een groots opgezette nieuwe documentaire die bijna anderhalf decennium in beslag heeft genomen. Het project draait om de Zwitserse architect Peter Zumthor en biedt kijkers een meeslepende blik op zijn gebouwen en creatieve proces.
Het idee ontstond in 2012 toen de Britse architect David Chipperfield Wenders uitnodigde om een korte film te maken voor de Architectuurbiënnale van dat jaar. Wat begon als een tweedaagse opname in Zumthors bescheiden bergkantoor in Haldenstein, groeide uit tot iets veel groters. Wenders besefte dat de eerste korte film slechts het oppervlak raakte, waarna de twee mannen een diepgaandere samenwerking aangingen die veertien jaar zou duren.
Het voltooide werk, getiteld From Inside Out: The Architecture of Peter Zumthor, duurt twee uur en bestrijkt Zumthors hele carrière. Het omvat zijn vroege Sint-Benedictuskapel uit 1988, een gedenkteken voor verbrande heksen boven de poolcirkel en de onlangs geopende David Geffen Galleries van het Los Angeles County Museum of Art, een project van 724 miljoen dollar dat geldt als het grootste voltooide gebouw van de architect.
Wenders koos opnieuw voor 3D omdat architectuur in de ruimte bestaat, niet op een plat vlak. Hij legde uit dat alleen native digitale 3D het scherm verandert in een echt venster, waardoor het publiek de beschutting, bescherming en ruimtelijke ervaring van gebouwen kan voelen. Deze aanpak sluit aan bij zijn eerdere werk aan Pina, waarbij de technologie de relatie van de danser met beweging en omgeving hielp overbrengen.
De regisseur ziet sterke parallellen tussen zijn eigen werkwijze en die van Zumthor. Beiden eisen dat ze gedurende het hele creatieproces betrokken blijven in plaats van het werk aan anderen over te dragen. Wenders merkte op dat Zumthor weigert zich terug te trekken zodra een ontwerp begint, net zoals de filmmaker de vrijheid wil hebben om een script tijdens het draaien te herzien. Dit gedeelde geloof in ontdekking tijdens het maken van het werk vormt een centraal thema van de documentaire.
Buildings cannot repair the world. But they can change our idea of what the world could be.
De film vermijdt conventionele talking-head-interviews. In plaats daarvan laat hij de kijker de gebouwen ervaren via dans, muziek en persoonlijke ontmoetingen. De optredens omvatten een contrabassist in de Sint-Benedictuskapel en singer-songwriter Sophie Hunger die door het nieuwe Wyss Building van de Beyeler Foundation loopt. De soundtrack combineert percussie en piano van Zumthors zoon met symfonische elementen van zijn vaste medewerker Laurent Petitgand.
Wenders benadrukt Zumthors nadruk op handgemaakte modellen, lange dialogen met opdrachtgevers en diepe aandacht voor locatie en materiaal. De methode van de architect vormt een tegenwicht voor snel, geautomatiseerd ontwerp. De film presenteert dit geduldige, iteratieve proces als essentieel voor het creëren van ruimtes die uniek menselijk en geworteld in hun omgeving aanvoelen.
Wenders gaat in op de zorg dat Zumthors serene ruimtes privilege vertegenwoordigen te midden van wijdverbreide vernietiging in plaatsen als Oekraïne, Jemen, Libanon en Gaza. Hij betoogt dat zulke gebouwen nog steeds kunnen dienen als herinnering aan wat humane ruimtes zouden moeten bieden: beschutting, verbondenheid en gemeenschap. De nieuwe LACMA-galerijen, ontwikkeld met museumdirecteur Michael Govan, willen kunst presenteren zonder culturele hiërarchieën en bieden één verdieping waar bezoekers door wereldwijde collecties kunnen bewegen.
Brad Pitt, een bewonderaar van Zumthors werk die het LACMA-project steunde, is executive producer van de film. HanWay Films verzorgt de wereldwijde verkoop na de première in Venetië.