De Chinese kunstenaar en filmmaker Sun Xun had niet verwacht dat zijn ambitieuze project geschiedenis zou schrijven als de eerste animatiefilm die meedoet aan de competitie van het Tokyo International Film Festival. Het werk, getiteld Magic Atlas, combineert meerdere kunstvormen op een manier die verder gaat dan de gebruikelijke animatiecategorieën.
Sun toonde zich verrast over de selectie, maar merkte op dat de festivalorganisatie de diepgang van zijn artistieke inzet herkende. Hij ziet het project minder als een standaard animatiefilm en meer als een integratie van diverse creatieve tradities.
Magic Atlas ontstond in tien jaar productie in het fictieve kolenmijnrijk Luocha, waar vliegen verboden is. Elke zestig jaar wist een terugkerend festival het collectieve geheugen van eerdere tijden uit. Het verhaal volgt een tovenaar die door de autoriteiten wordt gearresteerd, in de gevangenis een weesjongen ontmoet en hem het boek toevertrouwt dat de weg wijst naar onderdrukte historische waarheden.
Visueel wisselt de film tussen houtsneden, traditionele inkttekeningen en felle kleuren. In plaats van dialogen staat beeldtaal uit uiteenlopende culturele en historische tradities centraal.
Sun noemt wereldwijde ontwikkelingen zoals de covid-19-pandemie en de oorlog in Oekraïne, naast zijn eigen toewijding aan het boeddhisme, als belangrijke invloeden op de uiteindelijke vorm. Hij investeerde eigen spaargeld in de productie. Door de sluiting van galeries tijdens de gezondheidscrisis vielen zijn kunstverkopen stil, waardoor hij zelf kopers moest vinden en leningen moest afsluiten om het project voort te zetten.
In mijn eigen artistieke denken vind ik dat elke maker één ‘all-in’-moment in zijn leven moet hebben: een bepalend werk maken dat alles uit je haalt. Voor mij was ‘Magic Atlas’ dat moment.
Hij hoopte de film af te ronden voordat zijn kind volwassen zou zijn en terwijl beide ouders nog leefden. Zijn vader overleed een jaar voor de voltooiing.
In plaats van één actuele gebeurtenis te behandelen, putte Sun uit meerdere culturele en politieke bronnen om wereldwijde verdeeldheid te verkennen. Oude motieven zoals piramides verschijnen naast mythologische elementen. Hij benadrukt dat cinema indirect met de werkelijkheid omgaat door te laten zien hoe mensen de wereld waarnemen en wat hun nieuwsgierigheid wekt.
Sun wijst een te grote nadruk op plot als commercieel middel af. Hoewel verhalen een plaats hebben, ziet hij film vooral als uitdrukking van het bestaan zelf. Hij bewondert Andrei Tarkovsky’s film Nostalghia uit 1983 en de overleden Hongaarse regisseur Béla Tarr om hun oprechte benadering van geleefde ervaring in plaats van verzonnen verhalen.
Tijdens de productie bestudeerde Sun muurschilderingen uit Dunhuang, schilderkunst en kalligrafie uit de Song-dynastie en visuele tradities uit andere culturen. Hij accepteert dat sommige kijkers het werk uitdagend kunnen vinden door de gelaagde diepgang, maar maakte het vooral om zijn eigen visie te verwezenlijken.
Exposities rond Magic Atlas staan gepland in de Verenigde Staten en Singapore, al zijn specifieke locaties en data nog niet bekend. Sun is begonnen aan een vervolgfilm met de werktitel All or Nothing, in het Mandarijn Fuyou, wat ‘eendagsvlieg’ betekent. Het nieuwe project bouwt voort op het universum van de eerste film, maar verschuift de focus van collectief vergeten naar individueel geheugenverlies. Hij draaide de eerste opname in een expositieruimte in Hangzhou en hoopt de film binnen twee jaar af te ronden.