Sukiyaki opent Tokyo-festival 2026 met verhaal over Japan's eerste Amerikaanse hit

Drama van Takahisa Zeze volgt de onwaarschijnlijke naoorlogse reis van 'Ue o Muite Aruko' van de jazzscene in Tokyo naar wereldwijd fenomeen.

Het Tokyo International Film Festival 2026 opent met Sukiyaki, een drama dat de opmerkelijke oorsprong volgt van de melodie uit de jaren zestig die Japan na de Tweede Wereldoorlog weer op het wereldtoneel bracht.

Film vangt partnerschap van songwriters en onwaarschijnlijke doorbraak

Regisseur Takahisa Zeze legt de nadruk op componist en jazzpianist Hachidai Nakamura, gespeeld door Junichi Okada. Het verhaal volgt zijn creatieve samenwerking met tekstschrijver Rokusuke Ei, vertolkt door Tori Matsuzaka, en het moment waarop zanger Kyu Sakamoto (Taiga Nakano) hun werk omtoverde tot een internationaal succes.

Nakamura had financiële problemen en persoonlijke tegenslagen gekend na een mislukte recital en de opkomst van rockabilly. Ei, een radioredacteur zonder eerdere songwritingervaring, werkte met hem samen aan muziek voor een Toho-film uit 1959. Hun samenwerking resulteerde in het nummer dat oorspronkelijk “Ue o Muite Aruko” heette, ofwel “Ik kijk omhoog terwijl ik loop”.

Melodie combineert jazz, traditionele toonladders en Amerikaanse pop

Nakamura combineerde Japanse toonladders met jazzakkoorden en Amerikaanse popinvloeden. Ei putte de tekst uit de mislukte Anpo-protesten tegen een Amerikaans-Japans veiligheidsverdrag. De opwaartse blik in de titel stond voor het verbergen van tranen van teleurstelling.

Sakamoto kreeg de bladmuziek pas twee uur voor de première op 21 juli 1961 in de Sankei Hall in Tokyo. Zonder repetitie improviseerde hij een verschuiving naar mineur, veranderde het ritme in een acht-maats feel en kwam een tel te laat, in de stijl van Japanse balladezangers. Deze spontane keuzes gaven het nummer zijn kenmerkende karakter.

Nationaal succes leidt tot internationale hernoeming

De single stond drie maanden bovenaan de Music Life-hitlijst in Japan en verkocht 300.000 exemplaren. Britse platenbaas Louis Benjamin ontdekte het nummer tijdens een bezoek in 1962 en liet een instrumentale versie maken door Kenny Ball and his Jazzmen, uitgebracht onder de titel “Sukiyaki”. De naam zou afkomstig zijn van een maaltijd in Tokyo of van Balls keuze voor een bekend Japans woord.

Nadat instrumentale covers geen succes boekten in de VS, bracht Capitol Records op 3 mei 1963 de originele vocale versie uit onder de titel “Sukiyaki”. Het bereikte drie weken lang de eerste plaats in de Billboard Hot 100 in juni, waardoor Sakamoto de enige Japanse artiest werd die dat presteerde. Geen enkele andere Aziatische act herhaalde dat tot BTS met “Dynamite” in 2020.

Wereldwijde verkoop en nationale trots

Het nummer stond bovenaan de hitlijsten van Australië tot Noorwegen en verkocht uiteindelijk meer dan 13 miljoen exemplaren wereldwijd. Toshiba bracht de single in Japan opnieuw uit met de Engelse titel in katakana. Het succes viel samen met de Japanse economie die dubbele cijfers groeide en bedrijven als Sony en Toyota internationale erkenning kregen.

Blijvende covers en latere heroplevingen

Er verschenen tientallen covers in het Chinees, Spaans, Duits en Frans. Amerikaanse r&b-zangeres Janice-Marie Johnson, die het nummer als kind hoorde, nam later een versie op met A Taste of Honey die in 1981 de derde plaats bereikte in de Billboard Hot 100 en de r&b-lijst aanvoerde. Haar Engelse tekst werd gesampled in de hit “La Di Da Di” van Doug E. Fresh & Slick Rick uit 1985.

Sakamoto kwam om bij de crash van Japan Air Lines-vlucht 123 op 12 augustus 1985, de dodelijkste ramp met een enkel vliegtuig in de geschiedenis. Zijn opname blijft jaarlijks klinken tijdens herdenkingsdiensten. Het nummer dook opnieuw op na de aardbeving en tsunami van 2011, was te horen in een televisiereclame met beroemdheden en in de Studio Ghibli-film From Up on Poppy Hill. Tokyo Ska Paradise Orchestra speelde het tijdens de slotceremonie van de Olympische Spelen van Tokyo in 2021.

Film sluit de cirkel rond Sakamoto’s laatste wens

De film brengt het creatieve trio weer samen dat Sakamoto kort voor zijn dood weer bij elkaar wilde brengen. De film gaat op eerste kerstdag 2026 in de Japanse bioscopen in première.

Tags bij dit artikel