Pacifische eilandstaten waaronder Fiji, Palau en Tuvalu hebben het voortouw genomen bij het organiseren van belangrijke voorbereidende bijeenkomsten voorafgaand aan COP31, wat hoop wekt dat de klimaatconferentie van de Verenigde Naties in Turkey bekend zal staan als de Blue COP vanwege de focus op oceaanbescherming.
Meer dan 150 experts en leiders hebben een brief gestuurd aan de co-gastheren Australia en Turkey waarin zij aandringen op een prominente rol voor oceanen in de discussies over klimaatactie, inclusief ministeriële agenda’s en afspraken over klimaatfinanciering.
Lidstaten staan onder druk om oceaanbescherming en financieringsafspraken rechtstreeks op te nemen in hun nationale klimaatplannen in plaats van mariene vraagstukken apart te behandelen van bredere klimaatinitiatieven.
Sommige waarnemers zien elke vooruitgang op het gebied van oceanen als een mogelijk lichtpunt als de algehele klimaatresultaten tegenvallen. Armere landen verwachten aanhoudende problemen bij het verkrijgen van sterkere toezeggingen van rijke landen over het terugdringen van koolstofemissies.
Als ze het niet eens kunnen worden over de atmosfeer, zou het een manier zijn om te laten zien dat er vooruitgang is en dat landen samenwerken en dat er iets gedaan kan worden.
Pradeep Singh coördineert een groep landen, waaronder France, Tuvalu en Panama, die het wereldwijde oceaanverdrag hebben geratificeerd dat eerder dit jaar in werking is getreden en die ook een verbod op diepzeemijnbouw steunen.
Verschillende bedrijven staan klaar om met zeebodemwinning voor kritieke mineralen te beginnen, terwijl de onderhandelingen over internationale regels nog niet zijn afgerond. De regering van de Amerikaanse president Donald Trump heeft steun uitgesproken voor diepzeemijnbouw terwijl landen blijven zoeken naar overeenstemming over een regelgevend kader.
Vooruitgang op het gebied van oceaanbescherming is beperkt gebleven sinds de COP van 2019 in Madrid, die eveneens optimistische Blue COP-verwachtingen had. Oceanen kampen nu met meer hitte, verzuring, vervuiling en intensief scheepvaartverkeer. De oceaan heeft tot 90 procent van de overtollige atmosferische warmte geabsorbeerd.
Slechts 3,5 procent van de wereldzeeën geniet volledige of hoge bescherming, ver onder de doelstellingen voor onderling verbonden reservaten die migratieroutes zoals die van bultrugwalvissen in de zuidwestelijke Atlantische Oceaan zouden beschermen.
Landen hebben in 2022 beloofd bijna een derde van de oceanen te beschermen, maar tegen het huidige tempo zou het tot 2291 kunnen duren voordat dat doel wordt bereikt, aldus Greenpeace.
Het wereldwijde oceaanverdrag heeft nog steeds geen gastland nadat China, Chile en Belgium interesse hebben getoond. Ambtenaren willen de COP31-bijeenkomst in Turkey gebruiken om kandidaten te selecteren voorafgaand aan de eerste oceaan-gerichte COP die in januari in New York is gepland.
China heeft zijn gastheerschap in privégesprekken actief gepromoot en positioneert zich om een mogelijke leemte te vullen die ontstaat door verminderde Amerikaanse betrokkenheid bij multilaterale fora, waarbij het immuniteitsbescherming biedt voor diplomaten en activisten die verdragsvergaderingen bijwonen.
Li Shuo, directeur van het China-klimaatcentrum bij het Asia Society Policy Institute, noemde een recent Chinees voorstel voor een nieuw beschermingsgebied in Antarctische wateren een stap vooruit, hoewel hij opmerkte dat er pogingen zijn om de definitie van mariene beschermde gebieden te versmallen.
Elke keer dat je een consensusbesluit neemt, stuur je een signaal naar investeerders, naar mensen die dingen financieren en naar landen.
Diplomaten merken op dat China meer onafhankelijkheid van de VN nastreeft in een mogelijke gastheerrol en heeft gepleit voor vetorecht over mariene beschermde gebieden in betwiste wateren zoals de Zuid-Chinese Zee. Lidstaten wachten op nadere details over alle biedingen voordat ze steun toezeggen.