Prabowo Subianto verstevigt greep op macht nu Gibran aftreedt

Aftreden van vicepresident versnelt het uiteenvallen van de voormalige alliantie met ex-leider Joko Widodo

President Prabowo Subianto lijkt de invloed van zijn voorganger systematisch terug te dringen in een reeks maatregelen die het politieke landschap van Indonesië hebben veranderd. De meest recente ontwikkeling is het aftreden van vicepresident Gibran Rakabuming Raka, de oudste zoon van voormalig president Joko Widodo. Daarmee verdwijnt een belangrijke schakel tussen de huidige regering en de man die Prabowo aan de macht hielp.

Alliantie tussen rivalen valt uiteen

De samenwerking tussen Prabowo en Jokowi ontstond na jaren van electorale rivaliteit. Jokowi benoemde Prabowo tot minister van Defensie na diens nederlagen in 2014 en 2019, een stap die de huidige president hielp aan naamsbekendheid voor de verkiezingen van 2024. Gibran kwam op het ticket terecht nadat een gerechtelijke uitspraak de leeftijdseisen versoepelde, waardoor het duo kon profiteren van Jokowi’s populariteit tijdens een periode van stabiele economische groei.

Sinds zijn aantreden volgt Prabowo zijn eigen prioriteiten en heeft hij onder meer het nieuwe hoofdstadproject op Borneo opzijgeschoven. De goedkeuringscijfers zijn sterk gedaald, terwijl de roepia verzwakte en Indonesische aandelen achterbleven bij de wereldmarkten.

Personeelswisselingen duiden op duidelijke breuk

Recente benoemingen in het kabinet en de veiligheidsdiensten hebben verschillende figuren uit de vorige regering opzijgezet. Minister van Financiën Sri Mulyani Indrawati vertrok vorig jaar, terwijl voormalig staatssecretaris Pratikno naar een adviesfunctie werd verplaatst. De nationale politiechef Listyo Sigit Prabowo, eveneens een Jokowi-benoeing, werd gearresteerd op beschuldiging van afluisterpraktijken.

Het aftreden van Gibran vormt het sluitstuk van een reeks degradaties en verwijderingen van belangrijke Jokowi-bondgenoten en vergroot de kloof tussen Jokowi en Prabowo, wiens alliantie cruciaal was voor Prabowo’s verkiezingsoverwinning.

— Laura Schwartz, senior Azië-analist bij Verisk Maplecroft, Reactie op de politieke ontwikkelingen

Gibran treedt af na gerechtelijke uitspraak

Gibran kwam onder toenemende druk te staan na een uitspraak van het Hooggerechtshof die een gelijkwaardigheidsverklaring ongeldig verklaarde die nodig was om aan de kandidatuursvereisten te voldoen. Hij trad kort daarna af, waardoor Prabowo zelf de vervanger mag aanwijzen en meer invloed krijgt richting de verkiezingen van 2029.

Niemand kan Prabowo verslaan behalve Jokowi. Dus moet je Jokowi en zijn familie voorgoed uitschakelen.

— Made Supriatma, visiting fellow bij ISEAS-Yusof Ishak Institute, Analyse van de politieke verschuiving

Beleid blijft gericht op nationale belangen

Analisten verwachten beperkte directe verstoring van het economische beleid ondanks de politieke veranderingen. Staatsgeleide ontwikkeling en grondstoffenbeheer zullen naar verwachting onder leiding van Prabowo doorgaan. De economie boekte in het derde kwartaal nog een solide groei, ook al stegen de energiekosten.

Jokowi houdt enkele politieke opties open

Jokowi is toegetreden tot de Indonesische Solidariteitspartij van zijn zoon Kaesang Pangarep, hoewel die partij geen zetels in het parlement heeft. Hij sprak zijn steun uit voor de huidige president, maar benadrukte dat politieke functies tijdelijk zijn.