Pedro Almodóvar heeft al lang uit zijn eigen leven geput in zijn films, maar zijn nieuwste project gaat nog verder dan ooit tevoren. Bittere Kerstmis weeft twee centrale figuren samen: een regisseur genaamd Raul en de cultfilmmaker Elsa wier verhaal hij probeert te vertellen op het scherm. Terwijl Raul aan het script werkt, confronteert hij de vage grens tussen het gebruiken van echte mensen als inspiratie en het creëren van fictie die pijn kan veroorzaken.
De filmmaker onthulde dat het project vorm kreeg in ongeveer vier jaar terwijl hij ander werk combineerde. Hij beschreef het schrijfproces als iets dat vaak lijkt te worden geleid door krachten buiten zijn controle. Het verhaal zelf leek zijn eigen richting te bepalen, inclusief een verrassend einde dat pas naar voren kwam toen hij de laatste pagina’s bereikte.
Het kernidee begon vele jaren eerder als een kort verhaal rond Elsa, haar brandweerman-vriend die ook als stripper werkt, en een reis die het stel maakt naar Lanzarote met Elsa’s vriendin Patricia. Het personage Monica, Rauls assistente die de regisseur in de slotakte uitdaagt, verscheen later en werd centraal in de zelfreflectie van de film.
Het personage Monica is een reflectie van de manieren waarop ik mezelf in vraag kan stellen. Ik ben me er altijd zeer van bewust en waakzaam om niet zelfgenoegzaam te worden.
Almodóvar zei dat hij altijd heeft geprobeerd mensen die in vermomde vorm in zijn werk voorkomen niet te kwetsen. Hij merkte op dat schrijvers gevaarlijk kunnen worden voor hun naasten omdat ze zich richten op het verhaal in plaats van op de persoonlijke kosten. In deze film koos hij ervoor die spanning rechtstreeks te dramatiseren via de confrontatie tussen Raul en Monica.
Hij voegde eraan toe dat hij een project waarschijnlijk zou laten vallen als een echt persoon hem zou vragen hun gelijkenis niet te gebruiken. Zo’n confrontatie heeft zich in zijn carrière nooit voorgedaan, zei hij, maar de mogelijkheid blijft een ethische grens die hij respecteert.
Het vulkanische eiland Lanzarote speelt een sleutelrol in het verhaal. Almodóvar beschreef het donkere, anderewereldse terrein als bijna een personage op zich, perfect voor scènes van verstoppen of rouwen. De sobere schoonheid van de locatie past bij de innerlijke onrust die Elsa ervaart.
Na het regisseren van De Kamer Hiernaast bevestigde Almodóvar dat hij zich comfortabel voelt bij het werken in het Engels. Hij noemde de sterke prestaties van Tilda Swinton en Julianne Moore als bewijs dat hij acteurs kan begeleiden en hun reacties kan begrijpen. Hij blijft openstaan voor toekomstige Engelstalige projecten, maar benadrukte dat hij alleen verhalen zou nastreven die dicht bij zijn persoonlijke thema’s liggen en geen breed Amerikaans cultureel terrein.
Hij noemde zijn eerdere korte film Strange Way of Life met Ethan Hawke en uitte interesse om opnieuw samen te werken met Swinton en Moore als het juiste materiaal zich aandient.