Oliehandelaren in onzekerheid door aanhoudende spanningen VS-Iran

Brent blijft rond de 90 dollar per vat ondanks beter aanbod en geen acuut escalatierisico.

Brent is de afgelopen tien dagen bijna 25 procent gedaald, maar handelaren rekenen niet op een einde aan de vijandelijkheden tussen de Verenigde Staten en Iran. De markt lijkt er juist van uit te gaan dat een nieuwe ronde van conflicten niet aanstaande is. Een broos akkoord tussen beide landen zou de olieprijzen flink onder het huidige niveau van rond de 90 dollar per vat kunnen duwen.

Markt gevangen tussen risico en opluchting

De recente prijsdaling laat de markt in een onzekere wachtstand achter. De prijzen waren in oktober gestegen uit angst dat Washington opnieuw zou toeslaan tegen Teheran. Daaronder is het aanbodbeeld echter aanzienlijk verbeterd.

De verschepingen van ruwe olie uit het Midden-Oosten, exclusief Iraanse volumes, zijn via de Straat van Hormuz en alternatieve routes hersteld tot meer dan 90 procent van het niveau van voor het conflict. Op de fysieke markt worden meerdere kwaliteiten tegen flinke kortingen op de futures verkocht. Canadees ruwe olie bijvoorbeeld is onder de 60 dollar per vat gezakt.

Ruim aanbod en stabiele vraag

Ook de wereldwijde productie buiten de regio blijft robuust, waardoor er voldoende olie is om de huidige vraag te dekken. De voorraden worden niet langer elke week aangesproken en landen als India en Zuid-Korea zijn begonnen met het aanvullen van eerdere verliezen. Van een overschot is nog geen sprake, maar de krappe balans van eerder in het conflict is wel versoepeld.

De export van geraffineerde producten uit de Perzische Golf blijft beperkt, wat de prijzen voor diesel en kerosine ondersteunt. Die exporten zijn gestegen naar ongeveer 60 procent van het niveau van voor de oorlog nu de meeste raffinaderijen buiten Saoedi-Arabië weer draaien. Het beperkte aanbod van tankers blijft de grootste bottleneck.

Oekraïneconflict drukt op dieselprijzen

Aanvallen van Oekraïense troepen op Russische raffinaderijen zijn verantwoordelijk voor ongeveer een derde van de recente stijging van de dieselprijzen, wat laat zien hoe verweven de wereldwijde brandstofmarkten zijn.

Iraanse export kan balans veranderen

Elk akkoord dat Iraanse ruwe olie en producten weer toelaat tot de wereldmarkt, zou het aanbod fors vergroten. Voor het conflict verscheepte Teheran routinematig meer dan 2,5 miljoen vaten per dag. De huidige smokkeloperaties, vooral over land naar Irak en Pakistan en beperkte transporten over de Kaspische Zee, komen niet verder dan ongeveer 300.000 vaten per dag.

Hoge vrachtkosten en voorraadrealiteit

De transportkosten zijn sterk gestegen door omwegen en ship-to-ship transfers. De dagtarieven voor supertankers die ruwe olie naar China vervoeren bereikten recent 1,4 miljoen dollar, tegenover minder dan 100.000 dollar voor het conflict. De tarieven in Amerika en Europa zijn al gedaald en een akkoord tussen de VS en Iran zou die verlichting waarschijnlijk verder uitbreiden.

Negen maanden conflict hebben ongeveer 1 miljard vaten uit commerciële en strategische voorraden wereldwijd weggehaald, met nog zo’n 7 miljard vaten over. Het aanvullen van die reserves kost tijd. China wacht historisch gezien tot Brent onder de 70 dollar zakt voordat het grootschalig inkopen hervat. Het aanvullen van voorraden zet daarom een prijsbodem die ruim onder de huidige niveaus ligt.

Nieuwe pijpleidingen bieden buffer op langere termijn

Golfproducenten breiden ook de bypass-capaciteit rond de Straat van Hormuz uit. De Verenigde Arabische Emiraten verwachten in april een tweede pijpleiding in gebruik te nemen, waardoor de export veerkrachtiger wordt en tankers vrijkomen voor andere regionale verschepers.

Op de huidige prijzen rond de 90 dollar per vat lijkt de markt gevangen in een ongemakkelijk evenwicht. Ofwel de risico’s van een nieuwe escalatie worden onderschat, ofwel de kans op een deal die meer aanbod vrijmaakt wordt overschat. De patstelling heeft een ongewoon beeld opgeleverd dat niet eindeloos zal standhouden.

Tags bij dit artikel