IJslandse premier wijst permanente Amerikaanse basis af en steunt roterende NAVO-troepen voor veiligheid

Kristrún Frostadóttir benadrukt strategische focus op het noordpoolgebied en infrastructuurambities tijdens bezoek aan Londen te midden van defensiegesprekken met de VS

IJslands premier Kristrún Frostadóttir ziet geen noodzaak voor een permanente Amerikaanse militaire aanwezigheid op het eiland, en zegt dat roterende inzet van geallieerde troepen onder de NAVO-paraplu voldoende bescherming biedt in een periode van verhoogde wereldwijde spanningen.

In een interview met Bloomberg Television op vrijdag ging Frostadóttir in op vragen over een mogelijk permanent Amerikaans contingent op de luchtmachtbasis Keflavík. Ze benadrukte dat IJsland openstaat voor meer troepenrotaties, maar een vaste aanwezigheid op dit moment niet nodig acht.

IJsland vertrouwt op bondgenoten voor defensie zonder eigen leger

Het Noordse land met ongeveer 400.000 inwoners heeft geen eigen leger en vertrouwt op langdurige veiligheidsgaranties van de United States en NATO. Amerikaanse troepen waren tot 2006 permanent aanwezig, toen Washington hen terugtrok in het kader van een bredere reductie van overzeese verplichtingen.

IJsland neemt een strategische positie in in de noordelijke Atlantische Oceaan en vormt onderdeel van de GIUK-kloof die Groenland, IJsland en het Verenigd Koninkrijk verbindt. Deze locatie heeft hernieuwd strategisch belang gekregen door de toenemende grootmachtenconcurrentie in de regio.

Recente Amerikaanse betrokkenheid en toekomstige samenwerkingsplannen

Amerikaans minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio bezocht IJsland vorige maand, wat Washingtons belangstelling voor nauwere bilaterale defensierelaties onderstreepte. Frostadóttir gaf aan dat Reykjavik verdere afspraken en praktische samenwerking met Amerikaanse partners wil nastreven.

We staan zeer open voor meer troepen in IJsland als onderdeel van de NAVO-paraplu waaronder we vallen, dus ik denk niet dat we op een punt zijn waarop we een permanente aanwezigheid nodig hebben.

— Kristrún Frostadóttir, premier van IJsland, Bloomberg Television interview

Spanningen rond Groenland en hernieuwde aandacht voor het noordpoolgebied

De betrekkingen met de United States zijn over het algemeen stabiel gebleven, aldus Frostadóttir. Eerdere voorstellen van president Donald Trump over Groenland zorgden echter voor complicaties voor IJsland. Ze noemde die ontwikkelingen lastig, maar zag ook een positief gevolg: meer internationale aandacht voor Arctische zaken.

Een recent trilateraal akkoord tussen de United States, Groenland en Denemarken illustreerde de toenemende activiteit in de regio, inclusief investeringskansen, voegde ze eraan toe.

Infrastructuur en economische prioriteiten

Tijdens haar bezoek aan Londen op vrijdag voor de Arctic Investments Conference 2026 promootte de 38-jarige, aan Yale opgeleide econoom grote infrastructuurprojecten. Haar regering heeft onlangs een nieuw staatsbedrijf opgericht, Tunnel and Bridge, om grootschalige bouwprojecten te bevorderen.

Frostadóttir wil datacenters en andere energie-intensieve industrieën aantrekken die kunnen profiteren van IJslands overvloedige waterkracht- en geothermische energie. Ze benadrukte het belang van zichtbare vooruitgang en voltooide projecten om het vertrouwen van de bevolking te behouden.