De Europese Unie heeft een nieuw pakket consumentenbeschermingsmaatregelen geïntroduceerd om online diensten te stoppen met het aanzetten van gebruikers tot overmatig uitgeven en schermtijd.
Op woensdag heeft de Europese Commissie haar voorstel voor de Digital Fairness Act gepresenteerd. Het pakket moet individuen in staat stellen ontwerpkenmerken die dwangmatig gedrag bevorderen uit te schakelen en legt sancties op aan bedrijven die de nieuwe normen overtreden.
Na eerdere rondes van techregulering gericht op concurrentie en gegevensbescherming, richten eu-functionarissen zich nu op de specifieke ontwerpkeuzes die miljarden mensen terug laten keren naar apps en websites. De regels gelden voor toonaangevende diensten zoals YouTube, Instagram en TikTok, evenals webwinkels en conversationele ai-systemen.
De conceptwet verbiedt misleidende interface-trucs die bekendstaan als dark patterns. Voorbeelden zijn berichten die een beperkte voorraad claimen terwijl de voorraad niet echt laag is, of onnodige obstakels creëren voor gebruikers die een abonnement willen beëindigen. De maatregelen richten zich ook op ai-chatbots die langere gesprekken aanmoedigen dan gebruikers van plan waren.
We maken absoluut duidelijk dat valse claims over de schaarste van een product of dienst een dark pattern zijn en daarom niet zijn toegestaan.
Het voorstel geeft de Commissie directe bevoegdheid om op te treden wanneer overtredingen minstens twee derde van de eu-bevolking treffen, waardoor de macht verschuift van individuele nationale instanties. In ernstige gevallen kunnen bedrijven boetes krijgen tot 6 procent van de wereldwijde omzet. Kleinere ondernemingen blijven buiten dit gecentraliseerde handhavingssysteem.
Het ontwerp moet nog worden besproken en goedgekeurd door het Europees Parlement en de lidstaten. Significante wijzigingen blijven mogelijk voordat de tekst bindende wetgeving wordt.