Zes weken nadat hij opperde dat Groot-Brittannië op een dag weer lid zou kunnen worden van de Europese Unie, heeft premier Andy Burnham de verwachtingen getemperd. Hij stelt nu dat niemand praat over een onmiddellijke terugkeer naar het blok.
Burnham arriveert op de UK-EU-top die op 20 november in Brussel staat gepland met de bedoeling het tempo van het debat over de toekomstige relatie van het land met Europa te beheersen. Regeringsfunctionarissen zeggen dat hij wil voorkomen dat er te vroeg een specifieke koers wordt vastgelegd.
Burnham heeft Labour-collega’s in vertrouwen verteld dat hij geen haast ziet met beslissingen over het langetermijnbeleid ten aanzien van de EU. Downing Street is nog niet begonnen met het afwegen van voorkeursuitkomsten, aldus functionarissen die bekend zijn met de besprekingen. De premier wil brede input van zijn partij, het bedrijfsleven, het publiek en EU-partners voordat hij een richting aangeeft.
Medewerkers werken eraan het gesprek beperkt te houden. Nummer 10 is nog niet tot een besluit gekomen over een geplande toespraak na de top waarin Burnham van plan was enkele mogelijke routes te schetsen. Alle functionarissen spraken op voorwaarde van anonimiteit over interne beraadslagingen.
Burnham zelf gaf het startsein voor de hernieuwde focus op Europa tijdens een toespraak in september op de partijconferentie van Labour en in daaropvolgende interviews. Hij pleitte voor een open gesprek over de vraag of het VK uiteindelijk weer tot het blok zou moeten toetreden of in elk geval nauwere afstemming zou moeten nastreven via de interne markt of een douane-unie.
Die opties blijven in overweging, maar functionarissen benadrukken dat er geen keuze wordt gemaakt vóór het tienjarenplan van de regering dat in december verschijnt. Zij stellen dat het voorbarig is om zich vast te leggen voordat duidelijk is wat kiezers willen en wat de EU bereid is te accepteren in onderhandelingen.
De interventie heeft binnen de Labour Party tot gemengde reacties geleid. Verschillende vooraanstaande figuren, onder wie minister van Buitenlandse Zaken Ed Miliband, minister van Defensie Wes Streeting, minister van Volkshuisvesting Angela Rayner en minister van Energie Miatta Fahnbulleh, pleiten voor veel nauwere banden. Anderen, onder wie minister van Financiën John Healey, Louise Haigh, minister van Binnenlandse Zaken Shabana Mahmood, minister van Economische Zaken Jonathan Reynolds, minister van Volksgezondheid Yvette Cooper en minister van Cultuur Lisa Nandy, geven de voorkeur aan een meer afgewogen houding.
Ministers zijn het erover eens dat het onderwerp zorgvuldig moet worden aangepakt en dat er geen vooraf vastgestelde conclusie mag komen. Een functionaris beschreef de verdeeldheid als een tegenstelling tussen mensen met leiderschapsambities en mensen die zich richten op een overwinning bij de volgende verkiezingen, die naar verwachting in 2029 plaatsvinden.
Vroege reacties uit de City of London en andere sectoren hebben eveneens aangemoedigd tot een langzamer tempo. Hoewel veel financiële instellingen in 2016 voorblijven in de EU steunden, verzetten sommige industrieën zich nu tegen volledige reguleringsafstemming. De regering is tegen het worden van een rule-taker in financiële diensten of kunstmatige intelligentie, aldus functionarissen.
Oud-premier David Cameron, die het referendum van 2016 uitschreef en campagne voerde om in de EU te blijven, zei tegen Bloomberg dat Groot-Brittannië geen heraansluiting moet nastreven.
In plaats van een discussie over heraansluiting te starten — die volgens mij een heel lang en pijnlijk debat zou worden en niemand weet waar dat zou eindigen — moeten we ons richten op hoe we de beste vriend, de beste buur en de beste partner kunnen zijn.
Burnhams directe prioriteit is een bescheiden akkoord op de top over handelsregels voor plantaardige en dierlijke producten en mobiliteit van jongeren. Maandag houdt hij een toespraak over het buitenlands beleid waarin hij zijn wens voor betere betrekkingen met Europa herhaalt.
Een functionaris die de premier steunt, beschreef de strategie als een gesprek in plaats van formele onderhandelingen. Een ander waarschuwde dat het openen van het onderwerp zonder een duidelijk plan complicaties kan opleveren die moeilijk te beheersen zijn.