Wim Wenders legt de architectuur van Peter Zumthor vast met een meeslepende 3D-lens

De nieuwste documentaire van de regisseur toont hoe de Zwitserse architect ruimtes ontwerpt die zich geleidelijk ontvouwen voor hun bewoners.

Wim Wenders verandert het scherm in een portaal in zijn nieuwe 3D-documentaire die het carrièreverloop en creatieve proces volgt van de Zwitserse architect Peter Zumthor. De film duurt bijna twee uur en leidt de kijker door een bewuste leercurve voordat de sterkste indrukken in de latere delen volgen.

Vroege sequenties wekken nieuwsgierigheid op door vorm en stem

De openingsbeelden richten zich op ronde hoeken en strakke, minimalistische oppervlakken die meteen interesse wekken. Wim Wenders wisselt deze beelden af met opnames van Zumthor die uit eerdere decennia spreekt en zijn woorden projecteert op schone architectonische vlakken, net zoals hij dat deed met poëzie in zijn eerdere 3D-film over beeldhouwer Anselm Kiefer.

Zumthor verschijnt in het heden als een bescheiden man in de tachtig. Zijn verklaringen over vorm, doel en beweging slaan soms terug op zichzelf, maar zijn stille overtuiging blijft boeiend. De documentaire bekijkt huizen, musea en andere projecten en laat zien hoe licht en natuurlijke materialen de ervaring vormen voor de mensen die er zullen verblijven.

Persoonlijke projecten en historische eerbetonen staan centraal

Drie grote werken krijgen tegen het einde uitgebreide aandacht. Een daarvan is een privéwoning die voor de architect een diepe persoonlijke betekenis heeft. Een ander is een Noordse installatie ter ere van vrouwen die tijdens heksenprocessen zijn geëxecuteerd, weergegeven met een spookachtige suggestie van oneindige ruimte dankzij het 3D-werk van cameraman Franz Lustig.

Het derde project geldt als Zumthors meest ambitieuze prestatie: het uitgestrekte nieuwe gebouw voor de vaste collectie van het Los Angeles County Museum of Art. De film volgt de lange planning- en bouwfases in detail en toont hoe de voltooide zalen een continue stroom creëren zonder duidelijk begin of einde.

Filmmakers bezoeken de voltooide LACMA-ruimtes

Als de LACMA-structuur opengaat, verschijnen bezoekers zoals Ava DuVernay en Werner Herzog voor de camera. Wenders’ lens beweegt in lijn met Zumthors idee dat kunstwerken op gelijk visueel niveau moeten staan, zonder dat een ervan boven de anderen uitsteekt. Ruwe betonnen oppervlakken contrasteren met de tentoongestelde kunstwerken en creëren intieme zijruimtes binnen het grotere geheel.

De structuur van de film weerspiegelt zijn onderwerp

Sommige passages voelen langgerekt aan, maar ze dragen bij aan een algeheel gevoel van geleidelijke ontdekking. De documentaire zelf volgt een architectonische logica: kronkelende paden die uiteindelijk uitmonden in een samenhangende ervaring van beweging en waardering. Wenders gebruikt het 3D-formaat om Zumthors nadruk te weerspiegelen op hoe gebouwen zich in de loop van de tijd onthullen aan wie er verblijven.

Tags bij dit artikel