Vijf obscure post-apocalyptische films die de mensheid na een catastrofe onderzoeken

Van campy drive-infilms uit de jaren vijftig tot intense moderne drama's: deze vergeten films bekijken overleving, isolatie en morele ondergang.

Iedere cultuur heeft zich voorgesteld hoe de wereld zou kunnen vergaan, en sciencefiction heeft die visioenen al lang omgezet in verhalen over wie overleeft en wat er overblijft. De vijf films die hier worden uitgelicht, springen eruit als onderscheidende, onderbelichte voorbeelden die variëren van low-budget curiositeiten tot doordachte drama's. Elk van hen stelt nieuwe vragen over heropbouw, eenzaamheid en de menselijke tol van een ramp.

Robot Monster levert campy sci-fi uit de jaren vijftig met existentieel gewicht

Phil Tuckers B-film uit 1953 Robot Monster wordt vaak bestempeld als een van de slechtste films ooit gemaakt, maar blijft een opvallend artefact van de drive-in sciencefiction uit die tijd. Het verhaal speelt zich af in een verwoeste toekomst die lijkt op Bronson Canyon in Los Angeles. De centrale figuur, Ro-Man, verschijnt in een gorillapak met een duikhelm vol antennes. Hij gebruikt een calcinator-straal om de mensheid uit te wissen en laat slechts acht overlevenden achter.

Ro-Man, ingesproken door John Brown en fysiek gespeeld door George Barrows, krijgt van zijn meerdere, de Great Guidance, de opdracht om de klus voor het einde van de dag af te maken. Complicaties ontstaan wanneer hij een aantrekkingskracht ontwikkelt voor een van de overgebleven mensen, Alice. Subplots rond de overlevenden voelen secundair aan Ro-Mans eenzame worsteling. Zijn gekwelde zin vat de vreemde emotionele kern van de film samen: "I cannot, yet I must. How do you calculate that? At what point on the graph do 'must' and 'cannot' meet? Yet I must, but I cannot!"

The Quiet Earth vangt eenzaamheid en mysterie in een verdwenen wereld

Geoff Murphys Nieuw-Zeelandse productie uit 1985 The Quiet Earth toont een ongebruikelijke apocalyps waarbij bijna iedereen op aarde van de ene op de andere dag verdwijnt. Wetenschapper Zac wordt wakker en merkt dat hij alleen is, en begint te vermoeden dat zijn eigen werk aan een elektriciteitsnet een rol heeft gespeeld. Een groot deel van de film volgt zijn afdaling in isolatie terwijl hij mannequins opstelt en zichzelf uitroept tot heerser van een lege wereld.

Uiteindelijk verschijnen er twee andere overlevenden, en de redenen voor hun overleving blijken verontrustend. Het verhaal combineert stille droefheid met aanhoudende vragen over of de gebeurtenis wetenschappelijk was of iets mysterieuzers. Astrofysicus Neil deGrasse Tyson heeft de film genoemd als een van zijn favoriete sciencefictionwerken vanwege de manier waarop het kijkers aanzet tot het zich voorstellen van hun eigen reactie op totale eenzaamheid.

Flaming Ears biedt een gerestaureerde queer arthousevisie op 2700

Transkunstenaar A. Hans Scheirls Oostenrijkse film uit 1992 Flaming Ears, jarenlang verloren, kreeg in 2022 een restauratie van Kino Lorber die het aan nieuwe publieken voorstelde. De low-fi 8mm-productie volgt drie losjes verbonden personages in een futuristische woestenij: Nun, een alienachtig figuur; Volley, een brandstichter die drukpersen in brand steekt; en Spy, een striptekenaar. Het verhaal dwaalt door hun overlappende levens te midden van bizarre kostuums en stop-motionsequenties.

Scheirls eerdere korte werken verkenden vaak seksualiteit en gender, thema's die doorsijpelen in deze speelfilm en zijn latere sci-fi-poging Dandy Dust. Het resultaat is een cultontdekking die experimentele energie mengt met post-apocalyptische beelden op een manier die weinig andere films proberen.

Time of the Wolf stroopt de beschaving weg in Hanekes meedogenloze drama

Michael Hanekes film uit 2003 Time of the Wolf onthoudt elke uitleg over de ramp die heeft toegeslagen. Een gezin arriveert bij hun buitenhuis en krijgt te maken met krakers die de vader doden. Isabelle Hupperts personage Anne moet vervolgens haar kinderen leiden door een landschap van verlaten dorpen en verbrande veestapels. Uiteindelijk bereiken ze een treinstation waar vluchtelingen samenkomen en spanningen oplopen over slinkende voorraden.

Door specifieke details over de catastrofe te vermijden, concentreert de film zich op hoe gewone mensen reageren wanneer regels verdwijnen. Vragen over rechtvaardigheid, bescherming en moraliteit komen naar boven wanneer vreemden onder extreme druk met elkaar omgaan. Het resultaat is een sobere, filosofische portret van de mensheid teruggebracht tot haar essentie.

It Comes at Night onderzoekt paranoia en isolatie in een door ziekte geteisterde wereld

Trey Edward Shults' drama uit 2017 It Comes at Night onthoudt eveneens volledige details over de crisis, hoewel een dodelijke besmetting duidelijk de bevolking bedreigt. Een gezin isoleert zich in een afgelegen hut en handhaaft strenge regels over beweging en contact. Wanneer een ander gezin onderdak zoekt, groeit het wantrouwen en worden de bossen buiten een bron van angst.

Het verhaal richt zich minder op de mechanismen van overleving en meer op hoe angst en wantrouwen relaties aantasten. Net als eerdere werken zoals Night of the Living Dead toont het hoe mensen zich naar binnen keren en onder druk uiteenvallen. De film benadrukt dat de grootste bedreigingen na een catastrofe vaak van binnenuit komen.

Tags bij dit artikel