Venetië Filmfestival opent met politieke controverses in recordbrekende 83e editie

Danny Boyles Murdoch-drama en Alex Gibneys Elon Musk-portret leiden een selectie vol Gaza, autoritarisme en wereldwijde crises

Het Venetië Filmfestival heeft lang gediend als springplank voor awards-kandidaten. Dit jaar is de focus scherp verschoven naar urgente politieke thema’s.

Artistiek directeur Alberto Barbera noemde de 83e editie het meest politieke programma tot nu toe. Films die rechtse media-imperia, immigratiehandhaving, conflicten in het Midden-Oosten en autoritaire tendensen onderzoeken, domineren de selectie.

Openingsavond zet een scherpe politieke toon

Danny Boyle’s Ink opent het festival met een drama rond Rupert Murdochs aankoop van The Sun in 1969. Guy Pearce speelt Murdoch, Jack O’Connell vertolkt redacteur Larry Lamb. Het verhaal laat zien hoe de mix van schandaal en populisme in de tabloid latere media zoals Fox News beïnvloedde.

Alex Gibney’s vier uur durende documentaire Musk volgt direct. Het portret van de rijkste man ter wereld trok al vroeg kritiek van Elon Musk zelf op X, waar hij het een hitstuk noemde voordat hij het had gezien. Laura Poitras levert They’re Here, een korte documentaire over ICE-operaties in Minneapolis met ongeziene beelden.

Conflicten in het Midden-Oosten staan centraal

Meerdere films behandelen de regio. Ali Asgari’s A Bit of Light volgt een Iraanse arts wiens leven ontspoort onder het regime in Teheran. Ahmed Hassouna’s Citizen Osama volgt een fotojournalist die overleving en gezinsleven in Gaza combineert. Muayad Alayans Conversation With the Sea toont een Palestijnse man die de Israëlische bureaucratie navigeert.

Amos Gitai’s Road to Jericho documenteert het bedreigde Bedoeïenendorp Khan al-Ahmar bij Jeruzalem. De competitiefilm NAZA van Yuval Abraham en Rachel Szor bouwt voort op eerdere berichtgeving over burgerslachtoffers in Gaza. James Wilson produceerde de film met Jonathan Glazer als executive producer.

Repressie en autoritarisme onderzocht in heel Europa

Julia Loktevs My Undesirable Friends: Part II — Exile zet haar blik op Vladimir Poetin’s druk op onafhankelijke journalisten voort. Andrei Kutsila’s Listy baseert zich op brieven van Wit-Russische politieke gevangenen. Sergei Loznitsa presenteert Imperium over een Sovjet-propagandafilm die per ongeluk regimefouten onthulde.

Ilya Khrzhanovsky’s experimentele DAU keert terug in de competitie te midden van pre-festivaldebat over financiering en banden met Rusland. Oekraïense functionarissen uitten kritiek op de opname tijdens het lopende conflict.

Kapitalisme onder de loep in fictie en documentaire

Lee Chang-dongs Possible Love volgt het gezin van een ontslagen werknemer en de filmmaker die hun situatie documenteert. Stéphane Brizés Un bon petit soldat plaatst Alba Rohrwacher als hr-directeur gevangen tussen bedrijfseisen en haar superieur, gespeeld door Vincent Lindon.

Barbara Kopple sluit de out-of-competitionsectie af met Union Town, waarmee ze een arbeidstrilogie voltooit die begon met haar Oscarwinnende Harlan County, USA.

Producers en experts reageren op de koers van het festival

Dit zijn turbulente tijden, en een festival moet proberen de polarisatie van de samenlevingen die we waarnemen te weerspiegelen en het gesprek voortzetten met artistieke middelen.

— Alexander Rodnyansky, producent, Reactie op Road to Jericho

Cinema is altijd anti-autoritair geweest, net zoals totalitaire regimes film historisch hebben gebruikt om instemming te fabriceren en leiderschap te verheerlijken.

— Mike Downey, producent, Breed commentaar op politieke cinema

Protesten en controverses reiken verder dan het scherm

De première van The Voice of Hind Rajab vorig jaar kreeg een ovatie van 22 minuten en openlijke steunbetuigingen voor Palestina. Vergelijkbare activisme wordt weer verwacht. Het collectief Venice4Palestine stuurde een nieuwe open brief met de oproep tot concrete stappen ter ondersteuning van Palestijnse zaken.

Programmeringsbeslissingen rond DAU hebben ook uitspraken van Oekraïense autoriteiten uitgelokt. Barbera wees de kritiek af als een lastercampagne tegen een onbekend werk.

Politieke films kampen met aanhoudende verkoopproblemen

Ondanks kritische aandacht hebben politiek geladen titels vaak commercieel moeite. De sensatie van Venetië vorig jaar, The Voice of Hind Rajab, bracht zichzelf uit na het uitblijven van grote distributeurs. Vergelijkbare patronen deden zich voor bij No Other Land en The Apprentice.

Verkoopagenten melden dat het benadrukken van regisseurs of genre-elementen beter werkt dan het uitlichten van politieke inhoud. Onafhankelijke distributeurs blijven essentieel voor deze projecten.

Sidebarprogramma’s weerspiegelen de zorgen van de hoofdselectie

Venice Critics’ Week toont Our Share of Sand over ongelijkheid in India, de dystopische The H@llow Man uit Tunesië en het Braziliaanse queerdrama London. Artistiek directeur Beatrice Fiorentino merkte op dat het vermijden van politiek dit jaar ahistorisch zou aanvoelen.

Tags bij dit artikel