Tony Blair dringt aan bij Andy Burnham om EU-toetredingsgesprekken te herstarten als kern van tienjarenstrategie

De voormalige premier dringt aan op gedurfde stappen richting Europa en hervorming van de publieke sector, terwijl de huidige Labour-leider de politieke risico's afweegt

Tony Blair blijft een van de invloedrijkste stemmen in de Britse politiek. Als enige nog levende voormalige Labour-leider die drie opeenvolgende verkiezingsoverwinningen boekte, wegen zijn interventies zwaar, ook als de huidige premier, Andy Burnham, liever ander advies hoort.

Blair pleit voor nieuwe EU-onderhandelingen zonder rode lijnen

Blair riep Burnham op, voorafgaand aan de Labour-conferentie, om nieuwe gesprekken te starten met als doel binnen tien jaar weer lid te worden van de Europese Unie. Hij betoogde dat de regering de huidige voorzichtige, stapsgewijze aanpak moet loslaten en alle opties op tafel moet leggen, inclusief volledig lidmaatschap van de douane-unie en de interne markt plus aanvaarding van het vrij verkeer van personen.

Alles moet op tafel liggen.

— Tony Blair, Opmerkingen voorafgaand aan de Labour-conferentie

Blair stelde ook voor de onderhandelingen te gebruiken om hervormers binnen de EU te steunen. Hij ziet geen noodzaak meer voor een nieuw referendum over het onderwerp. De voormalige premier steunde eerder een tweede referendum na het Brexit-referendum van 2016, maar twijfelt nu aan die aanpak.

Burnham balanceert eurofiele neigingen met electorale voorzichtigheid

Burnham, die algemeen wordt gezien als een sterke voorstander van nauwere banden met Europa, heeft plannen voor hernieuwde toetreding tot nu toe op afstand gehouden. Hij heeft volledige terugkeer naar het blok bestempeld als iets voor “een andere dag”, uit angst Nigel Farage en Reform UK een krachtig campagnethema in handen te geven. Bondgenoten hebben hem aangespoord om in elk geval herintreding in de douane-unie te overwegen, maar hij heeft geweigerd zich vast te leggen op een versneld tijdschema.

Verschillen in binnenlands beleid benadrukken oude Labour-kloof

Behalve over Europa verschillen de twee leiders sterk van mening over de modernisering van de publieke sector. Blair blijft pleiten voor publiek-private samenwerkingen, digitale hulpmiddelen en datagedreven overheidsbeleid. Burnham kiest voor sterkere staatscontrole over nutsbedrijven en een grotere rol voor lokale overheden, terwijl hij plannen ontwikkelt voor een Nationale Zorgdienst.

Recente internationale PISA-onderwijsresultaten laten zien dat Engeland vooruitgang boekt in leesvaardigheid, rekenen en natuurwetenschappen en niveaus nadert die in de top van Oost-Aziatische systemen worden gezien. Schotland en Wales, beide bestuurd door gematigd linkse regeringen, zijn achterop geraakt. Blair’s eerdere hervormingen rond academies en vrije scholen, later uitgebreid door conservatieve regeringen, worden door veel waarnemers gecrediteerd voor deze vooruitgang.

Technologiecontracten en begrotingsdruk testen regeringskeuzes

Een zevenjarig contract van 330 miljoen pond tussen de NHS en Palantir Technologies heeft binnen de regering tot kritiek geleid. Sommige adviseurs willen een uitstapclausule inroepen, maar eerdere pogingen tot grootschalige interne NHS-IT-projecten eindigden in kostbare mislukkingen. Ondertussen kampt de regering met stijgende uitgaven aan sociale zekerheid, defensieverplichtingen en rentelasten die de bewegingsruimte beperken.

Blair blijft pleiten voor een productiviteitsimpuls in de hele publieke sector via slimmer gebruik van AI en geïntegreerde datasystemen. Burnham erkent dat de politiek sinds het New Labour-tijdperk is verschoven, maar het ontbreken van een duidelijke groeistrategie blijft een punt van kritiek. De laatste interventie van de voormalige premier dicteert wellicht niet het beleid, maar zorgt er wel voor dat zijn visie op zowel Europa als binnenlandse vernieuwing stevig in beeld blijft.

Tags bij dit artikel