Bijna drie decennia na zijn debuut op het witte doek in Lock, Stock and Two Smoking Barrels is Jason Statham synoniem geworden met high-stakes actiefilms. Van gevechten met enorme haaien in The Meg tot wilde achtervolgingen in de Fast and Furious-reeks heeft de Britse acteur een reputatie opgebouwd met fysieke kracht en nuchtere stoerheid. Toch blijft The Transporter uit 2002 de film die zijn carrière echt lanceerde, met inventieve gevechtschoreografie, scherpe oneliners en een hoofdpersoon die zich houdt aan een strenge persoonlijke code.
In de originele film speelt Statham Frank Martin, een voormalige special forces-soldaat die nu als professionele chauffeur en koerier werkt voor dubieuze opdrachtgevers. Frank hanteert drie strenge regels: nooit de voorwaarden van een klus wijzigen, geen namen leren en nooit de lading inspecteren. Wanneer een routineklus met een vrouw die het doelwit is van mensenhandelaars misgaat, breekt hij zijn eigen regels en zet hij al zijn vaardigheden in om te overleven en af te rekenen met zijn vijanden.
Het was het regiedebuut van Louis Leterrier, die later Marvels The Incredible Hulk, Clash of the Titans en Now You See Me regisseerde. Luc Besson schreef en produceerde het scenario, met zijn kenmerkende stijl uit films als The Fifth Element. De film deed het goed aan de kassa en kreeg twee directe vervolgen met Statham in 2005 en 2008, plus een televisieserie en een reboot in 2015. Het eerste deel blijft echter de basis van zijn sterstatus.
Al voor The Transporter had Statham zijn stoere imago bewezen in Guy Ritchies Snatch en tegenover Jet Li in The One. Dit project tilde zijn profiel naar een hoger niveau door zijn achtergrond als topduiker en getalenteerd vechtsporter te benutten. De gevechtssequenties voelen zorgvuldig gechoreografeerd maar rauw aan, met een opvallende garagevechtpartij waarin Frank gemorste motorolie en fietsclips gebruikt om meerdere tegenstanders te slim af te zijn. Het personage toont ook strategisch inzicht en verandert alledaagse voorwerpen in wapens terwijl hij zijn vijanden steeds een stap voor blijft.
Naast de fysieke eisen bracht Statham een eigen uitstraling naar Frank. De chauffeur blijft kalm en principieel tot het geweld losbarst, wat een boeiend evenwicht schept tussen beheersing en plotselinge kracht. Zijn droge humor en sarcastische antwoorden geven hem persoonlijkheid zonder de mystiek van het personage aan te tasten, waardoor Frank aanvoelt als een complete, geloofwaardige actieheld.
Het succes van de film positioneerde Statham als een zeldzaam nieuw gezicht in een actielandschap dat werd gedomineerd door gevestigde namen uit eerdere generaties. Toen Hollywood overschakelde naar franchises, bleek hij een bankable soloster die grote spektakels kon dragen. Die vaart zorgde ervoor dat Sylvester Stallone hem in 2010 castte in The Expendables, naast iconen als Arnold Schwarzenegger, Harrison Ford en Chuck Norris als vertegenwoordiger van de huidige generatie. De hit kreeg meerdere vervolgen met Statham in de hoofdrol.
Latere rollen in de Fast and Furious-franchise, waaronder een hereniging met regisseur Leterrier bij het tiende deel, versterkten zijn status verder. Toch legden de rechttoe-rechtaan spanning en de personagegerichte aanpak van The Transporter de blauwdruk voor alles wat volgde en behoren ze nog steeds tot zijn meest vermakelijke prestaties.