Russell Brand veroordeeld voor verkrachting en seksuele aanrandingen na mediapublicaties

Rechter benadrukt hoe beroemdheid misdrijven mogelijk maakte terwijl voormalig komiek jaren later verantwoording aflegt

Bij Southwark Crown Court in Londen stond Russell Brand in de glazen beklaagdenbank terwijl de rechter zich voorbereidde op het uitspreken van het vonnis voor een verkrachting en drie seksuele aanrandingen. Rechter Bennathan richtte zich rechtstreeks tot de voormalige komiek over een incident waarbij Brand een onbekende vrouw in een studioportiek had aangerand terwijl leden van zijn gevolg toekeken.

Zonder twijfel vonden je metgezellen het een schandalig jongensachtig gedrag waar alleen jij mee weg kon komen. Het was schandalig en mogelijk jongensachtig, maar ook een strafbaar seksueel feit. En zoals nu blijkt, ben je er niet mee weggekomen.

— Rechter Bennathan, Uitspraak bij Southwark Crown Court

Mediaonderzoek opent weg naar politieonderzoek

Een gezamenlijk onderzoek van de Channel 4-documentaireserie Dispatches en The Sunday Times, gepubliceerd in september 2023, bracht meerdere beschuldigingen van seksuele aanranding tegen vier vrouwen tussen 2006 en 2013 aan het licht. Brand heeft altijd ontkend. Geen van de vrouwen uit die documentaire heeft in het recente strafproces getuigd, al wordt er nog minstens één extra klacht onderzocht.

Brand cultiveerde een publiek imago dat ontaarding omarmde en bepaalde gedragingen openlijk mogelijk maakte. De politie startte pas een formeel onderzoek na de mediapublicaties. Het is onduidelijk of de berichtgeving meer vrouwen heeft aangemoedigd om naar voren te komen of dat ze vooral de autoriteiten in beweging heeft gebracht tegen een prominent figuur.

Andere spraakmakende zaken tonen effect van mediabelangstelling

Huw Edwards, de voormalige BBC-nieuwslezer die ooit tot de bestbetaalde journalisten van de omroep behoorde, werd in 2023 door The Sun ontmaskerd wegens een ongepaste sms-relatie met een tiener. Hoewel dat gedrag destijds niet strafbaar was, werd Edwards later veroordeeld voor het maken van kinderporno nadat de politie video’s op zijn telefoon aantrof van misbruik van kinderen vanaf zeven jaar.

Kevin Spacey heeft aan beide zijden van de Atlantische Oceaan te maken gehad met civiele en strafrechtelijke procedures na een interview met BuzzFeed in 2017 waarin een beschuldiging van seksuele aanranding van een 14-jarige jongen werd geuit. Spacey heeft alle beschuldigingen ontkend. In het Verenigd Koninkrijk stond hij terecht bij dezelfde Southwark Crown Court op negen aanklachten van seksuele aanranding van vier mannen en werd op alle punten vrijgesproken. Verschillende juryleden zouden hem daarna nog hebben willen ontmoeten.

David Walliams probeert publicatie van beschuldigingen te blokkeren

Comedian en auteur David Walliams heeft onlangs geprobeerd via een kort geding te voorkomen dat een krant een onderzoek naar vermeend seksueel wangedrag zou publiceren. Zijn advocaten voerden aan dat publicatie tot zelfmoord zou kunnen leiden. De High Court wees het verzoek af en stelde dat suïcidale gedachten niet zwaarder wegen dan het algemeen belang bij mogelijke berichtgeving. Tegelijk benadrukte de rechter dat afwijzing van het kort geding de waarheid van de claims niet bevestigt.

The Guardian publiceerde vandaag een verslag met beschuldigingen dat Walliams jonge fans zou hebben benaderd en zich schuldig zou hebben gemaakt aan intimidatie. Een vrouw verklaarde dat ze vijftien was toen Walliams haar naar zijn huis zou hebben meegenomen en zich op een manier gedroeg die zij nu als seksuele aanranding beschouwt. Walliams heeft de beschuldigingen ontkend. Er loopt geen politieonderzoek en er zijn geen aanklachten aangekondigd, maar zijn professionele vertegenwoordiging en boekcontracten zijn beëindigd.

Beroemdheid als zowel schild als last

Tijdens Brands proces speelde zijn status als beroemdheid een prominente rol. Sommige slachtoffers waren aanvankelijk fans die hem graag wilden ontmoeten, terwijl anderen kwetsbaar waren door de machtsongelijkheid. Rechter Bennathan erkende dat Brands roem een wezenlijk onderdeel vormde van elk delict, maar benadrukte dat er geen extra straf mag worden opgelegd louter vanwege zijn publieke bekendheid.

Managers, assistenten en trouwe volgelingen hebben soms beroemdheden in staat gesteld hun positie te misbruiken. Wanneer journalisten aanhoudend aandacht besteden aan vermeend wangedrag, kan diezelfde roem juist leiden tot snellere verantwoording en professionele gevolgen.

Tags bij dit artikel