De rugzak van Muñagorri: overleving, sport en herinnering na de aanslag in Rentería

Het boek van Ander Izagirre vertelt het verhaal van het kind dat in 1982 gewond raakte door een bom en zijn weg naar verzoening via wielrennen en hardlopen.

José Alberto Muñagorri Berdasco was pas tien jaar oud toen een explosie op het Aralarplein in Rentería zijn leven voorgoed veranderde. Die nacht in 1982, na de laatste groepswedstrijd van het WK in Spanje, ging de jongen teleurgesteld naar bed omdat een selectie die hij bewonderde was uitgeschakeld. Uren later ontplofte een rugzak vol explosieven, geplaatst naast een kantoor van Iberduero en waarvoor tevergeefs was gewaarschuwd, waardoor hij ernstig gewond raakte.

De goal van Armstrong en het bezoek van de helden

De wedstrijd tussen Spanje en Noord-Ierland eindigde met een goal van Armstrong na een fout van Arconada. Spelers als Arconada, López Ufarte, Satrústegui en Zamora maakten deel uit van het team dat zoveel Baskische kinderen met passie volgden. Enkele dagen later bezochten een aantal van hen de jonge Muñagorri in het ziekenhuis, een gebaar dat hem tijdens zijn lange revalidatie bijbleef.

Amputatie, blindheid en het begin van een nieuw leven

De explosie leidde tot amputatie van zijn linkerbeen en volledig verlies van het zicht in één oog. Veel Baskische kinderen groeiden op met zijn naam als waarschuwing: ‘niet aanraken’. Muñagorri besloot in Rentería te blijven, een plaats die door het conflict getekend was, waar zelfs zijn moeder na het achterlaten van hem op de intensive care met demonstraties te maken kreeg.

Sport als therapie en overwinning

De handschoenen die Arconada hem schonk, hielpen hem bij de eerste stappen van zijn herstel. Iberduero gaf hem een racefiets. Op een dag, terwijl hij de Jaizkibel beklom, werden de profs Hermans en Nijboer hem voorbijgereden. Ze zagen zijn prothese en bleven naast hem rijden om hem aan te moedigen tot de top. ‘Dat gaf me enorm veel plezier’, herinnert hij zich.

De Behobia-San Sebastián en een kilometer applaus

Jaren later voltooide hij de Behobia-San Sebastián in één uur en achtenveertig minuten en werd tweede in de categorie voor atleten met een motorische beperking. Toen hij door Rentería reed, kreeg hij een ovatie van een kilometer lang van mensen die hem decennialang een ingehouden genegenheid toonden. ‘Ik reed huilend door het dorp, want ik ben een huilbui’, bekende Muñagorri.

Ik reed huilend door het dorp, want ik ben een huilbui

— José Alberto Muñagorri Berdasco, Boekpresentatie in Madrid

Reflecties over geweld, herinnering en samenleven

Het boek ‘La mochila. Vida de Muñagorri’, geschreven door Ander Izagirre en deze week in Madrid gepresenteerd na de première in Rentería, gaat verder dan een persoonlijke biografie. Het reflecteert op de mechanismen van geweld, herinnering, vergeving en samenleven in het Baskenland. Tijdens het evenement raakte Muñagorri opnieuw geëmotioneerd door een ovatie die de presentatie afsloot.

Tags bij dit artikel