Ron Howard legt Richard Avedons revolutionaire blik vast in nieuwe documentaire

De film toont hoe de fotograaf portretkunst transformeerde met zijn minimalistische aanpak en diep humanisme over zes decennia werk

Ron Howard levert een sterke documentaire af met “Avedon”, een film die geldt als zijn beste werk in het genre tot nu toe. Het project onderzoekt het leven en de invloed van fotograaf Richard Avedon en laat zien hoe hij de visuele cultuur vormgaf door high-fashion glamour te combineren met diep respect voor de menselijke kant van zijn onderwerpen.

Soepele montage brengt Avedons beelden tot leven

Editor Andrew Morreale geeft het materiaal een opmerkelijke vloeiendheid, waardoor honderden Avedon-foto’s zich ontvouwen in een bijna muzikale cadans. Deze aanpak zorgt ervoor dat de beelden zich zo effectief in het geheugen nestelen dat de film geschikt is voor studie in filmklassen. Het resultaat werpt licht op het brede verhaal van hoe Avedon de essentie van fotografie zelf veranderde.

Paradox in het hart van Avedons carrière

Door het werk van de fotograaf loopt een centrale spanning. Hij werkte op het hoogste niveau van mode en geïdealiseerde schoonheid, maar toonde zich tegelijk een egalitaire humanist in zijn beeldvorming. De documentaire verheldert deze schijnbare tegenstelling en laat de foto’s met nieuwe kracht spreken. Howard verweeft archiefbeelden en gesprekken met onder meer Tina Brown, Larry Gagosian, Twiggy, Adam Gopnik, Hilton Als, Calvin Klein en Avedons zoon John.

James Martin, directeur van de Richard Avedon Foundation, leidt de kijker door de archieven met de opbrengst van ongeveer 16.000 fotosessies tussen 1944 en Avedons dood in 2004. Dat komt neer op één sessie per werkdag over zes decennia.

Avedons directe benadering van de camera

De film opent met een archieffragment waarin Avedon zegt: “I can say very little about photography. I follow no rules, no laws, and no advice.” Daarna volgt een levendige montage op Spoon’s “I Turn My Camera On” met portretten van John Lennon, Orson Welles, Michael Jordan, Elizabeth Taylor, Groucho Marx, Twiggy, Anjelica Huston, Marilyn Monroe met Arthur Miller, Truman Capote en J. Robert Oppenheimer.

I can say very little about photography. I follow no rules, no laws, and no advice.

— Richard Avedon, Archieffragment uit de documentaire

Witte achtergrond ontstaat uit militaire dienst

Avedon trad op 19-jarige leeftijd toe tot de U.S. Merchant Marines en werkte in de fotografische eenheid, waar hij zo’n 100.000 identificatiefoto’s maakte tegen een effen witte achtergrond. Wat begon als routinewerk onthulde hem de kracht van het isoleren van gezichten zonder afleiding. Hij besefte dat elk persoon niets meer nodig had dan die neutrale setting om als individu naar voren te komen.

Spontaniteit kenmerkt iconische sessies

Avedon vermeed lange fotosessies. Isabella Rossellini herinnert zich dat hij een opname maakte, even nadacht en dan opnieuw fotografeerde, vaak met slechts tien beelden na een uur. Hij besteedde het grootste deel van de tijd aan gesprekken voordat hij overging op het witte papier voor de beslissende momenten. Bekende voorbeelden zijn de spontane foto uit 1953 van Charlie Chaplin met duivelshoorns en de Marilyn Monroe-sessie uit 1957 die een kwetsbaar slotbeeld opleverde na een volledige werkdag.

Breed scala aan onderwerpen over decennia

Naast beroemdheden fotografeerde Avedon oliearbeiders in Oklahoma in 1980, Amerikaanse generaals in Vietnam na een wachttijd van zeven weken, de Chicago 7, vaste klanten van de Warhol Factory en bewoners van het Amerikaanse Westen. Hij richtte zijn lens ook op zijn eigen ouder wordende vader en gebruikte het proces om hun relatie te herstellen. Reclameopdrachten, zoals de campagnes voor Obsession-parfum, voelden nooit als concessies; dezelfde zoektocht naar helderheid verbond alle categorieën van zijn werk over zestig jaar.

Tags bij dit artikel