Por-Bazhyn: het mysterieuze fort in het Tuva-meer dat nooit werd bewoond

Gebouwd in de achtste eeuw tijdens het Oeigoerse rijk, werd dit kunstmatige eiland slechts twee jaar na de start van de bouw verlaten.

In het midden van het Tere-Khol-meer, in de Russische regio Tuva, doemt een van de meest raadselachtige structuren op aarde op: Por-Bazhyn, waarvan de naam ‘huis van modder’ betekent. Vanuit de lucht gezien, doet de constructie denken aan een ommuurde citadel, met muren tot 12 meter hoog die het tot een uniek kunstmatig eiland maken.

Een bouwwerk zonder bewoners of sporen van dagelijks gebruik

Ondanks zijn indrukwekkende aanblik heeft Por-Bazhyn nooit bewoners gehad. Onderzoekers die de site jarenlang hebben bestudeerd, konden aanvankelijk het precieze doel of de reden van de bouw niet vaststellen. De plek bevat vrijwel geen afval, voedselresten of sporen van dagelijks leven.

Dendrochronologie en de precieze datering van het hout

Door de jaarringen van het hout in de fundering te analyseren, een methode die dendrochronologie heet, stelden archeologen vast dat de bomen in 777 n.Chr. werden gekapt, tijdens de hoogtijdagen van het Imperio uigur. Latere studies bevestigden dat de bouw rond 779 n.Chr. werd stopgezet, slechts twee jaar na de start.

De radiokoolstofpiek van de zonne-uitbarsting in 775 n.Chr. verduidelijkt de chronologie

Een onderzoek dat in 2020 verscheen in het tijdschrift Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS) leverde definitieve gegevens op. Onder leiding van het Centrum voor Isotopenonderzoek van de Universidad de Groninga in samenwerking met de Universidad Estatal de Moscú Lomonósov maakte de studie gebruik van de radiokoolstofpiek die werd veroorzaakt door een zonne-uitbarsting in 775 n.Chr. om de kapdatum van het hout exact vast te stellen.

We ontdekten dat het hout van de structuur de radiokoolstofpiek bevat die hoort bij de zonne-uitbarsting van 775 n.Chr. Door de ringen vanaf die markering tot aan de buitenste bast te tellen, konden we met ongekende precisie vaststellen dat de bomen in de lente of zomer van 777 n.Chr. werden gekapt.

— Dr. Margot Kuitems, onderzoeker aan de Universiteit van Groningen, Studie gepubliceerd in PNAS (2020)

Een politieke crisis of interne oorlog stopte het project

Hoewel de precieze reden van de stopzetting nog niet is bevestigd, wijzen de aanwijzingen op een politieke crisis of intern conflict binnen het Imperio uigur. Die context zou de voortzetting van de werken zinloos hebben gemaakt en de structuur hebben omgevormd tot een onvoltooid monument dat tot op de dag van vandaag bestaat.

Tags bij dit artikel