De nacht van Halloween doet elk jaar verhalen over onverklaarbare verschijnselen herleven. Een van de oudste en best gedocumenteerde gevallen in Spanje vond meer dan een eeuw geleden plaats in Valencia, toen een reeks mysterieuze klopgeluiden de hele stad wekenlang in spanning hield.
Alles begon in juni 1915 op de plaza de l’Espart, gelegen in de wijk Mercat en vlak bij de plaza del Tossal. De bewoners van een woning op de bel-etage, waar een voormalig kapitein van de Guardia Civil met zijn twee kinderen woonde, begonnen sterke slagen te horen die zowel binnen als buiten het pand weerklonken.
De geluiden waren zo hard dat ze vanaf het plein en de aangrenzende straten te horen waren. De nieuwsgierigheid sloeg al snel om in drommen mensen die probeerden te achterhalen waar de geluiden vandaan kwamen.
Wekenlang beheerste de zaak de aandacht van de Valencianen. Zelfs de blinde straatzangers die met hun draaiorgels rondtrokken, maakten coupletten over de casa misteriosa. De opwinding werd zo groot dat de lokale autoriteiten het gebied moesten afzetten en gemeentelijke agenten moesten inzetten om de menigte in bedwang te houden.
Het fenomeen werd zo omvangrijk dat de justitie zich ermee bemoeide. Gemeentelijke en provinciale architecten, samen met technici en agenten, voerden boringen uit, plaatsten microfoons in muren en balustrades, inspecteerden het rioolstelsel en legden een telefoonverbinding aan met een nabijgelegen huis in de calle Caballeros. Geen van deze maatregelen slaagde erin de bron van de slagen te achterhalen.
De woning werd al snel de casa de Tocame Roque genoemd. Een deel van de pers uit die tijd schreef de gebeurtenissen toe aan een geest of kabouter die de Donyet de la plaza de l’Espart werd gedoopt, een naam die uiteindelijk het hele incident ging aanduiden.
Jaren later dook een verklaring op die veel onderzoekers als de meest waarschijnlijke beschouwen. Een buurman die een aangrenzend huis bezat, had een conflict met de eigenaar van de getroffen woning over een gedeelde muur. Omdat hij geen overeenstemming kon bereiken over een uitbreiding van zijn eigendom, wordt gespeculeerd dat hij de geluiden opzettelijk heeft veroorzaakt om de familie angst aan te jagen. Deze theorie kon nooit worden bewezen.
Het geval van de Donyet de la plaza de l’Espart wordt nog steeds beschouwd als het eerste officieel gedocumenteerde poltergeist in Spanje, omdat het de autoriteiten in beweging bracht en leidde tot een openbaar onderzoek dat het enigma nooit heeft kunnen oplossen.