Israël stemt in verkiezingen met hoge inzet terwijl Netanyahu een nieuw mandaat nastreeft

Premier staat tegenover oppositieleider Gadi Eisenkot in een strijd bepaald door spanningen met Iran, het conflict in Gaza en binnenlandse verdeeldheid.

Israëliërs gaan naar de stembus in wat analisten beschrijven als een van de meest ingrijpende verkiezingen in decennia. De stemming volgt na de aanval van Hamas in oktober 2023 en de daaropvolgende oorlogen in Gaza, Libanon en met Iran.

Benjamin Netanyahu, de 77-jarige premier en langstzittende leider van Israël, streeft naar een nieuw mandaat. Hij gaat de verkiezingen in met een aanbeveling van de Amerikaanse president Donald Trump en wijst op militaire operaties die volgens hem de nationale veiligheid hebben versterkt.

Oppositie daagt Netanyahu uit over isolatie en corruptiebeschuldigingen

De belangrijkste uitdager is de 66-jarige voormalige legerchef Gadi Eisenkot, die stelt dat Netanyahu de grootste bedreiging voor het land vormt. Critici wijzen op de groeiende internationale isolatie, het lopende omkopingsproces tegen Netanyahu dat hij ontkent, en allianties met hardliners als Itamar Ben Gvir.

De stemming ging om 7 uur lokale tijd open en sluit om 22 uur. De opkomst bedroeg om 10 uur al 16,7 procent, het hoogste percentage op dat tijdstip sinds 1981. Bij stembureaus in Tel Aviv stonden lange rijen, en partijen richtten levendige stands in met muziek en cadeaus.

Peilingen wijzen op gefragmenteerde uitslag en langdurige coalitieonderhandelingen

Volgens peilingen bereiken noch het blok van Netanyahu noch dat van Eisenkot waarschijnlijk de 61 zetels die nodig zijn voor een meerderheid. Weken van onderhandelingen of zelfs nieuwe verkiezingen kunnen volgen, waarbij Netanyahu in een demissionaire rol mogelijk verdere acties tegen Iran onderneemt.

Iranbeleid wordt belangrijkste scheidslijn

Netanyahu heeft regimewisseling in Iran tot prioriteit gemaakt en waarschuwt voor nucleaire dreigingen. Eisenkot kiest voor een beperktere focus op het stoppen van het Iraanse kernprogramma, eventueel met militaire middelen, en benadrukt diplomatie. Hij heeft verklaard dat het omverwerpen van de Iraanse regering niet realistisch is.

Ik ken Netanyahu — hij zal nergens voor terugdeinzen, geen leugen en geen extreem middel, om aan de macht te blijven.

— Gadi Eisenkot, Slotcampagnebijeenkomst op zondag

Binnenlandse kwesties en rol van Arabische minderheid maken het complex

Kiezers beslissen ook over de dienstplicht voor ultraorthodoxe mannen, de macht van het Hooggerechtshof en corruptiezorgen. De economie kreeg minder aandacht ondanks hoge defensie-uitgaven en levensonderhoudskosten. De Arabische minderheid in Israël, ongeveer 20 procent van de bevolking, kan een cruciale rol spelen met een verwachte hogere opkomst.

Regionale impact blijft beperkt, ongeacht de winnaar

Zowel Netanyahu als Eisenkot heeft een tweestatenoplossing uitgesloten. Eisenkot steunt voortdurende druk op Hamas in Gaza. Voor Palestijnen in Gaza en de Westelijke Jordaanoever zal de verkiezing waarschijnlijk geen directe beleidswijzigingen brengen op het gebied van nederzettingen of bezetting.

Tags bij dit artikel