Finse en Noorse leiders spreken direct met Poetin over vredesvooruitzichten in Oekraïne

Stubb en Støre brengen boodschappen over voorafgaand aan geplande trilaterale gesprekken in Abu Dhabi terwijl Europa een rol zoekt in veiligheidsbesprekingen

De Finse president Alexander Stubb en de Noorse premier Jonas Gahr Støre hebben dinsdag een telefoongesprek gevoerd met de Russische president Vladimir Putin om de vooruitzichten te bespreken voor een einde aan de oorlog in Oekraïne.

De twee Noord-Europese leiders handelden na overleg met Oekraïense functionarissen, blijkt uit een gezamenlijke verklaring die eerdere berichtgeving bevestigt. Ze omschreven het gesprek als openhartig en inhoudelijk, waarbij Stubb benadrukte dat directe besprekingen essentieel zijn om het conflict, dat nu in zijn vijfde jaar is, te beëindigen.

Context van de hernieuwde diplomatieke inspanning

Het telefoontje komt te midden van nieuwe momentum voor onderhandelingen, na een bezoek van de speciale gezant van de Amerikaanse president Donald Trump, Steve Witkoff, aan Poetin in Sint-Petersburg de week ervoor. Witkoff had eerder in Oslo gesproken met de Oekraïense president Volodymyr Zelensky samen met Stubb en Støre.

Dit was het eerste directe contact tussen Poetin en hoge Europese leiders die zich hebben uitgesproken voor Kyiv sinds de Franse president Emmanuel Macron in juli van het voorgaande jaar met zijn Russische ambtgenoot sprak.

Europese veiligheidszorgen drijven Noord-Europese betrokkenheid

De Europese partners van Oekraïne dringen aan op betrokkenheid bij gesprekken over het Europese veiligheidsraamwerk. Zowel Støre als Stubb benadrukten dat hun landen een gemeenschappelijke grens met Rusland hebben als belangrijke reden voor deelname.

We zijn buurlanden van Rusland. De uitkomst van deze oorlog zal een directe impact hebben op onze en de bredere Europese veiligheid.

— Alexander Stubb, president van Finland, Gezamenlijke verklaring na het gesprek

De leiders zeiden dat het doel van het contact was om boodschappen rechtstreeks aan Poetin over te brengen over de aankomende onderhandelingen. Het gesprek ging ook over de geplande trilaterale gesprekken tussen Rusland, Oekraïne en de Verenigde Staten die volgende maand in Abu Dhabi staan gepland.

Reactie van Rusland en breder diplomatiek landschap

Kremlin-woordvoerder Dmitry Peskov gaf na de eerdere ontmoetingen van Witkoff aan dat Moskou Noorwegen en Finland nu ziet als extra spelers in pogingen om het conflict in Oekraïne op te lossen. Peskov voegde eraan toe dat Rusland zou beoordelen of zij effectief kunnen bijdragen.

Stubb en Støre, die allebei in Helsinki aanwezig waren tijdens het gesprek, benadrukten dat zij niet heel Europa vertegenwoordigden. Functionarissen merken op dat kernvraagstukken zoals territoriale kwesties en veiligheidsgaranties voor Oekraïne goed bekend zijn bij de partijen, ook al gaan de sporadische contacten door.

Rusland heeft in principe aangegeven bereid te zijn het trilaterale format te hervatten, hoewel directe gesprekken tussen Poetin en Zelensky nog niet hebben plaatsgevonden. Ondertussen kampt Oekraïne met toenemende druk, waaronder gespannen betrekkingen met de VS en de noodzaak van betere luchtafweer voorafgaand aan verwachte winterproblemen.

Tags bij dit artikel