Film Sukiyaki onthult het opmerkelijke verhaal achter Japan's eerste Amerikaanse nummer 1-hit

Drama van Takahisa Zeze opent Tokyo International Film Festival 2026 en volgt de reis van het lied van naoorlogs Japan naar wereldwijd fenomeen

Het nieuwe drama Sukiyaki opent het Tokyo International Film Festival 2026 met een verhaal dat laat zien hoe een eenvoudige melodie Japan hielp om na de Tweede Wereldoorlog weer op het wereldtoneel te verschijnen.

Regisseur Takahisa Zeze brengt de oorsprong van het lied naar het scherm

Onder regie van Takahisa Zeze volgt de film componist en jazzpianist Hachidai Nakamura terwijl hij samenwerkt met tekstschrijver Rokusuke Ei en zanger Kyu Sakamoto. Het trio maakt van een opgewekte melodie en weemoedige woorden een internationaal succes dat wereldwijd meer dan 13 miljoen exemplaren verkocht.

Nakamura was in de schulden geraakt en verslaafd geraakt na een mislukte recital en de opkomst van rockabilly. Ei, een radioredacteur zonder ervaring met songteksten, werkte met hem samen aan muziek voor een Toho-film uit 1959. Hun samenwerking leverde het nummer op dat oorspronkelijk “Ue o Muite Aruko” heette, ofwel “Ik kijk omhoog terwijl ik loop”.

Een lied geboren uit protest en persoonlijke strijd

Nakamura combineerde traditionele Japanse toonladders, jazzakkoorden en invloeden uit de Amerikaanse pop. Ei putte de tekst uit de mislukte Anpo-protesten tegen een Amerikaans-Japans veiligheidsverdrag dat een grote Amerikaanse militaire aanwezigheid in het land handhaafde. De blik omhoog in de titel diende om tranen tegen te houden.

Sakamoto kreeg de bladmuziek pas twee uur voor de première op 21 juli 1961 in de Sankei Hall in Tokio. Zonder repetitie schakelde hij over op een mineurtoonsoort, veranderde het ritme van vier naar acht tellen en kwam een tel te laat, in de stijl van Japanse balladezangers. Deze spontane keuzes gaven de opname zijn kenmerkende karakter.

Van nationale hit tot internationaal succes

De single stond van november 1961 tot januari 1962 bovenaan de Music Life-hitlijst in Japan en verkocht 300.000 exemplaren in eigen land. Britse platenbaas Louis Benjamin ontdekte het nummer tijdens een bezoek aan Japan in 1962 en gaf een instrumentale versie door aan Kenny Ball and his Jazzmen, die het uitbrachten als “Sukiyaki”. Het nummer bereikte in februari 1963 de Britse top tien.

Nadat Amerikaanse instrumentale covers niet in de hitlijsten kwamen, bracht Capitol Records op 3 mei 1963 de originele Japanse opname uit onder de titel “Sukiyaki”. Het bereikte in juni drie weken de eerste plaats in de Billboard Hot 100, waardoor Sakamoto de enige Japanse artiest werd met een Amerikaanse nummer 1-single. Geen enkele andere Aziatische act herhaalde dat tot BTS met “Dynamite” in 2020.

Een symbool van nationale trots en blijvende erfenis

Het lied stond bovenaan de hitlijsten van Australië tot Noorwegen. Japanse luisteraars voelden hernieuwde trots toen mensen wereldwijd de melodie in hun eigen taal neurieden. Toho bracht de single opnieuw uit met “Sukiyaki” aan de titel toegevoegd. Het succes viel samen met de dubbelecijferige economische groei van Japan en de opkomst van merken als Sony en Toyota.

Er verschenen tientallen covers in het Chinees, Spaans, Duits en Frans, naast vele Japanse versies. In 1981 nam Janice-Marie Johnson van A Taste of Honey, die het lied als kind al liefhad, een Engelstalige versie op die de derde plaats bereikte in de Billboard Hot 100 en de R&B-lijst aanvoerde. Haar tekst verscheen later in het nummer “La Di Da Di” van Doug E. Fresh en Slick Rick uit 1985.

Tragedie en voortdurende weerklank

Sakamoto kwam om bij de crash van Japan Air Lines-vlucht 123 op 12 augustus 1985, de dodelijkste ramp met een enkel vliegtuig in de geschiedenis. Zijn opname wordt elk jaar tijdens de herdenkingsdienst gedraaid. Het lied dook na de aardbeving en tsunami van 2011 opnieuw op als symbool van stille hoop, te horen in een bekende televisiereclame en de Studio Ghibli-film From Up on Poppy Hill. Tokyo Ska Paradise Orchestra speelde het tijdens de slotceremonie van de Olympische Spelen van Tokio in augustus 2021.

De film brengt de drie mannen weer samen op het scherm en gaat op eerste kerstdag 2026 in Japan in première, waarmee een wens in vervulling gaat die Sakamoto kort voor zijn dood uitsprak.

Tags bij dit artikel