Het NBA-seizoen 2026 begon met een record van 125 internationale spelers. Het cijfer verrast niemand meer, maar vier decennia geleden was elke buitenlandse aanwezigheid uitzonderlijk.
Begin jaren 80 volstonden twee of drie spelers geboren buiten de Verenigde Staten om van een prestatie te spreken. Sterren als Mychal Thompson, Rolando Blackman of Hakeem Olajuwon speelden al in de competitie, hoewel velen genaturaliseerd Amerikaans waren.
De Bulgaar Georgi Glouchkov geldt als de eerste speler van het oude continent die debuteerde in de moderne NBA. Dat gebeurde in 1985, hoewel zijn komst vrijwel onopgemerkt bleef.
Precies een jaar later, op 31 oktober 1986, werd Fernando Martín de eerste Spanjaard en de tweede Europeaan die in de NBA speelde. Dat deed hij met de Portland Trail Blazers tegen de Seattle SuperSonics.
Zijn prestatie wordt vergeleken met die van grote ontdekkingsreizigers: de eerste man op de maan of de eerste trans-Atlantische vlucht. Martín verliet een basketbal dat hij in Europa beheerste om een ongekend avontuur aan te gaan.
De Madrilener was al een ster bij de Real Madrid en het Spaanse nationale team. Hij was de hoofdrolspeler bij de zilveren medaille op de Olympische Spelen van Los Angeles 1984, het moment waarop veel Spanjaarden basketbal ontdekten.
In de NBA trof hij een vijandige omgeving. Coach Mike Schuler zette hem aan het einde van de rotatie en hij speelde slechts 24 wedstrijden. In totaal kwam hij uit op 146 minuten en 22 punten voordat hij in 1987 terugkeerde naar Real Madrid.
Martín opende een deur die Pau Gasol in 2001, Raül López in 2003, José Manuel Calderón in 2005 en nog negentien andere spelers overstaken, tot er in 2026 22 Spanjaarden in de competitie speelden.
Meer dan de cijfers was zijn grootste prestatie dat hij een heel land inspireerde. Hij toonde aan dat dromen van de NBA mogelijk was en dat het nastreven van een ver doel de moeite waard is, ook als het resultaat niet is wat je verwachtte.