Europese aardgasprijzen verdrievoudigen tot niveaus uit de crisis van 2022 terwijl beleidssteun achterblijft

Overheden stellen slechts 12 miljard euro aan nieuwe steun beschikbaar terwijl opslag onder seizoensnormen ligt en winterrisico’s toenemen.

Europese aardgasprijzen zijn dit jaar sterk gestegen en bereiken niveaus die sinds het hoogtepunt van de energiecrisis in 2022, veroorzaakt door Ruslands invasie van Oekraïne, niet meer zijn voorgekomen. De benchmark is meer dan verdrievoudigd tot ongeveer 97 euro per megawattuur, gedreven door leveringszorgen die verband houden met het conflict tussen de VS en Iran.

Beperkte beleidsmaatregelen schieten tekort vergeleken met eerdere crisisrespons

Europese overheden hebben ongeveer 12 miljard euro aan extra steun aangekondigd om huishoudens en bedrijven te ontlasten, volgens de Brusselse denktank Bruegel. Dat bedrag steekt schril af tegen de circa 650 miljard euro aan prijsplafonds, subsidies en andere consumentenhulp die na de invasie van 2022 werd uitgerold.

De kleinere omvang van de huidige respons weerspiegelt een minder acute marktschok tot nu toe. De prijzen liggen nog altijd ruim onder de piek van 345 euro in 2022, en Europa heeft zijn veerkracht vergroot door meer hernieuwbare capaciteit en een lagere totale gasvraag sinds de eerdere crisis.

Opslagtekorten en winterrisico’s verhogen de druk

Gasopslagfaciliteiten in de regio zitten op ongeveer 75 procent, onder het gebruikelijke seizoensgemiddelde van 90 procent. Analisten van Energy Aspects Ltd waarschuwen dat een koudere dan gemiddelde winter in combinatie met krappe leveringen de benchmark boven de 200 euro per megawattuur kan duwen.

Zo’n stijging zou de Europese industrie in een ernstig concurrentieel nadeel brengen. Vergelijkbare prijzen in de Verenigde Staten liggen rond de 8 euro per megawattuur, wat de regionale kloof onderstreept.

Frankrijk wijst op fiscale beperkingen voor verdere steun

In Frankrijk, waar recente gewelddadige protesten de publieke woede over de kosten van levensonderhoud benadrukten, beschreef minister van Financiën Roland Lescure de mogelijkheden van de regering als “financieel beperkt”. Hij heeft voorgesteld de jaarlijkse verhoging van het minimumloon met een paar maanden te vervroegen en gerichte subsidies te bieden voor automobilisten met een hoog aantal kilometers.

EU onderzoekt maatregelen aan de aanbodzijde te midden van politiek debat

De Europese Unie beschikt nog over verschillende beleidsinstrumenten om het aanbod te vergroten. Ambtenaren bereiden zich al voor op het uitstellen van nieuwe methaanemissievoorschriften die anders de import zouden kunnen beperken. Het geplande importverbod op Russisch vloeibaar aardgas per januari blijft van kracht, hoewel sommige politieke groeperingen aandringen op heroverweging om huishoudbudgetten te beschermen.