Het WK zonder immigratie: Spanje kroont zich, Frankrijk zakt naar de vijfde plaats en Marokko zakt weg

Een digitaal experiment onthult hoe het toernooi zou veranderen als spelers geboren buiten het land of kinderen van immigranten werden uitgesloten.

Elk vier jaar brengt het WK vlaggen, volksliederen en shirts samen die nationale identiteiten lijken samen te vatten. Toch vertellen de selectielijsten een ander verhaal: het voetbal van nationale teams overstijgt al lang de grenzen op de kaart. Spelers geboren in een land verdedigen een ander. Kinderen van families die emigreerden groeien op tussen twee culturen. Talenten gevormd in Europese academies dragen Afrikaanse kleuren. Sterren kiezen tussen meerdere wapenschilden voordat ze voor één kiezen.

Het WK is een toernooi van naties en tegelijk een toernooi van migraties. Dat idee, gebruikelijk in voetbalpraat, krijgt nu cijfers dankzij een concreet experiment: wat zou er gebeuren als geen van de 32 landen kon rekenen op spelers geboren buiten het land dat ze vertegenwoordigen of op kinderen van immigranten?

Het experiment dat de kaart van het toernooi hertekent

De tool The Immigrant Factor kruist spelersbeoordelingen met de WK-selecties om het werkelijke gewicht van immigratie te berekenen. Eerst meet het de kracht van elke selectie met alle 26 spelers via het gemiddelde van de beoordeling. Daarna herhaalt het de oefening zonder migranten: de spelers geboren in een ander land of kinderen van immigranten keren symbolisch terug naar hun land van herkomst. Als dat land meedoet aan het toernooi, nemen ze de plaats in van de slechtst beoordeelde speler. Als dat niet zo is, worden ze vervangen door een profiel van lager niveau.

Het resultaat schetst een alternatief scenario. Frankrijk verliest de leiding. Spanje neemt de koppositie over. Marokko stort in. Brazilië en Argentinië blijven vrijwel onveranderd. Het is geen officiële voorspelling, maar een visuele oefening die de impact van menselijke beweging op het hedendaagse voetbal illustreert.

De oorspronkelijke WK-ranglijst

Met alle spelers aan boord leidt Frankrijk de tabel met een gemiddelde van 83,2. Spanje volgt op de hielen met 82,8. Daarna komen Brazilië (81,8), Duitsland (81,7), Portugal (81,5), Engeland (81,3), Argentinië (80,6) en Nederland (80,5). De top tien wordt afgesloten door België en Kroatië.

Daaronder staan Egypte, Senegal, Zwitserland, Marokko, Ivoorkust, Noorwegen, Colombia, Oostenrijk, Zweden, de Verenigde Staten, Algerije, Mexico, de Democratische Republiek Congo, Japan, Ghana, Paraguay, Canada, Ecuador, Bosnië, Zuid-Afrika, Kaapverdië en Australië.

Frankrijk verliest de troon

Door spelers geboren buiten het land of van de tweede generatie te schrappen, zakt Frankrijk naar de vijfde plaats. De Franse selectie, die haar recente succes heeft gebouwd met talent uit achterstandswijken en Afrikaanse en Caribische roots, verliest diepgang. Toch haalt ze enkele spelers van Franse origine terug die nu andere shirts dragen, wat de val verzacht ten opzichte van de aanvankelijke verwachtingen van de makers.

We dachten dat er een indrukwekkende daling zou komen bij veel Europese landen, maar dat viel eigenlijk mee. De kracht daalt, maar niet zo sterk als je je voorstelt.

— Artur Scartazzini, bedenker van The Immigrant Factor, Interview met MARCA

Spanje leidt de alternatieve ranglijst

Spanje, met slechts drie spelers die volgens het experiment in de migrantencategorie vallen —Lamine Yamal, Nico Williams en Aymeric Laporte—, houdt beter stand dan de meeste landen. Het verliest talent, maar behoudt de eerste plaats. La Roja combineert een sterke lokale jeugdopleiding met namen die onevenwicht en hiërarchie brengen.

In het scenario zonder immigranten zou Spanje Yamal en Nico Williams verliezen, maar Achraf Hakimi terugkrijgen, geboren in Madrid en opgeleid bij Real Madrid. Het nettoresultaat blijft gunstig voor de Spaanse selectie.

Spanje is het meest gebaat bij dit scenario. Met immigranten is het de tweede kracht onder de nationale teams. Als de immigranten worden weggestreept, zakt Frankrijk naar de vijfde plaats en blijft Spanje, ondanks een lichte daling, de eerste.

— Artur Scartazzini, bedenker van The Immigrant Factor, Interview met MARCA

Marokko lijdt de grootste val

Marokko, dat op de veertiende plaats start met een gemiddelde van 75,4, zakt achttien plaatsen als de in Europa geboren of opgeleide spelers worden weggenomen. De Marokkaanse bond heeft de zoektocht naar talent in de diaspora omgevormd tot een staatsportbeleid, met spelers die in Spanje, Frankrijk, België en Nederland zijn opgegroeid en kiezen voor het land van hun ouders of grootouders.

Brazilië en Argentinië, met meer op zichzelf gerichte modellen, bewegen nauwelijks in de ranglijst. Hun selecties zijn minder afhankelijk van spelers geboren buiten het land of van de tweede generatie.

Het voetbal van nationale teams als product van menselijke mobiliteit

Het experiment toont aan dat immigratie niet alle landen even sterk raakt. West-Europa en Afrika vormen de twee grote polen: de een vormt en absorbeert talent, de ander haalt het terug en werft het aan. De loopbanen van spelers als Yamal, zoon van een Marokkaanse vader en een Equatoriaal-Guineese moeder, of Nico Williams, zoon van Ghanese ouders, illustreren identiteiten die niet in één hokje passen.

Scartazzini zelf merkt op dat de oefening een concrete definitie gebruikt die kleinkinderen van immigranten uitsluit. Als die werden meegenomen, zou de impact nog groter zijn. Een op de vier WK-spelers valt al onder de categorie immigrant of kind van immigranten volgens de huidige criteria.

Een oefening die realiteiten zichtbaar maakt

Het experiment pretendeert geen definitief vonnis te zijn. Een gemiddelde beoordeling meet geen vorm, spelopvatting of kleedkamerchemie. Er bestaat ook geen eenduidige definitie van een migrerende speler. Toch helpt het om het debat te brengen tot een concrete vraag: hoeveel zou elke selectie verliezen als de spelers verdwenen die sommige stemmen nog steeds als vreemd beschouwen?

Het antwoord is in de meeste gevallen: veel. Zonder immigratie zou het WK een ander toernooi zijn, armer en minder herkenbaar. Achter elk cijfer schuilen families die emigreerden, kinderen die tussen twee werelden opgroeiden en voetballers die voor een shirt kozen zonder de andere helft van hun geschiedenis op te geven. Het voetbal van nationale teams leeft van verbondenheden die in 2026 niet langer betekenen dat je uit één plaats komt.

Tags bij dit artikel