Wereldleiders reageerden grotendeels gelaten op Donald Trumps laatste toespraak voor de Verenigde Naties-algemene vergadering en beschouwden de woorden als bekende retoriek in plaats van een nieuwe provocatie. De gedempte reactie markeerde een duidelijke verschuiving ten opzichte van eerdere jaren, toen de scherpe aanvallen van de president op bondgenoten en instellingen nog tot verbazing en zichtbaar ongemak in de zaal leidden.
Trump sprak uitgebreid over zijn eigen prestaties en herhaalde waarschuwingen aan Iran, met de dreiging van vernietiging als officials geen vredesakkoord sluiten. Hij uitte vertrouwen dat een deal na de Amerikaanse midterm-verkiezingen zou volgen en claimde credits voor het oplossen van meerdere conflicten, waaronder een snelle oplossing tussen Rusland en Oekraïne. Waarnemers merkten op dat de uitspraken eerdere, niet-waargemaakte voorspellingen van spoedige doorbraken weergaven.
De president koos een defensievere toon dan in eerdere optredens en vermeed directe aanvallen op de VN of nauwe Amerikaanse partners. Deze verandering weerspiegelde zijn beperktere politieke positie thuis, waar de goedkeuringscijfers zijn gedaald door de terugslag op het kostbare conflict met Iran en de verwachting van flinke Republikeinse verliezen in november.
Buiten de VN-zaal rondde Trump een akkoord af met Groenland en Denemarken om Amerikaanse militaire faciliteiten op het eiland uit te breiden. Het resultaat volgde na maanden van wrijving over eerdere suggesties van Amerikaanse controle, een aanpak die NAVO-bondgenoten hadden afgewezen. Analisten stelden dat dezelfde veiligheidsverbeteringen ook zonder spanningen in de alliantie hadden kunnen worden bereikt.
Vergelijkbare wrijving is ontstaan met Canada, waar premier Mark Carney oplopende Amerikaanse tarieven heeft afgewezen en sterkere handelsbanden met de Europese Unie nastreeft. Carney verklaarde deze week dat het land zijn eigen koers wil varen in een onvoorspelbare wereld. De publieke opinie in Canada is verhard tegen verdere concessies, waarbij veel burgers bereid zijn economische kosten te dragen in plaats van toe te geven.
In een onzekere wereld bepalen we onze eigen toekomst.
Vertrekkend Verenigde Naties-secretaris-generaal António Guterres leverde een subtiele kritiek op zero-sum-benaderingen in internationale betrekkingen. Hij riep op tot erkenning dat zelfs grote mogendheden beperkingen kennen en waarschuwde tegen hegemoniale neigingen.
Hun macht kent grenzen.
De aandacht richt zich nu op de race om Guterres te vervangen, wiens termijn op 31 december eindigt. De vijf permanente leden van de Veiligheidsraad, waaronder de Verenigde Staten, hebben vetorecht over de keuze. Kandidaten moeten een evenwicht vinden tussen oproepen tot institutionele hervorming en het behoud van steun over concurrerende geopolitieke belangen.
Voor het eerst zijn er sterke kansen op een vrouwelijke leider. De voornaamste kandidaten zijn econoom Rebeca Grynspan, voormalig vicepresident van Costa Rica en hoofd van de VN-handel en -ontwikkeling, en Guyaanse diplomaat Carolyn Rodrigues Birkett, permanent vertegenwoordiger van haar land bij de VN. Beiden benadrukten de noodzaak van meer efficiëntie terwijl ze delicaat diplomatiek terrein bewandelden.
Het selectieproces omvat nominatiebrieven, missieverklaringen, interactieve dialogen, peilingen en een openbare hoorzitting, met een besluit voor het einde van het jaar. Waarnemers zeggen dat de zorgvuldige formuleringen van de kandidaten hun bewustzijn weerspiegelen van de machtige figuren die elke uitspraak nauwlettend volgen.