De meeste lezers associëren Midden-aarde met hoop en heldhaftige overwinningen. Toch schreef J.R.R. Tolkien verschillende verhalen die diep in de wanhoop duiken. Een van de postuum uitgegeven werken springt eruit door zijn onophoudelijke somberheid.
Tolkien werkte jarenlang aan de kern van het verhaal. Fragmenten verschijnen in De Silmarillion en Unfinished Tales. Zijn zoon Christopher Tolkien bundelde de verspreide concepten later tot één doorlopend boek dat in 2007 verscheen.
Het resultaat biedt een gefocust verslag van de ondergang van één familie. Centraal staan de menselijke krijger Húrin en het leed dat Morgoth zijn kinderen aandoet.
De centrale figuur is Túrin Turambar, zoon van Húrin. Na een veldslag gevangengenomen weigert Húrin de verborgen elfenstad Gondolin te verraden. Morgoth reageert door de gevangene via magisch zicht de ondergang van zijn familie te laten meemaken.
Túrin groeit uit tot een vaardige vechter, maar wordt herhaaldelijk het slachtoffer van zijn eigen arrogantie en oude wonden. Vroege conflicten dwingen hem in ballingschap. Hij sluit zich aan bij vogelvrijen, helpt een groep Dwergjes en dient later een elfenrijk. Elke beslissing leidt tot een ramp.
Het verhaal wordt nog donkerder. Túrin doodt per ongeluk zijn beste vriend tijdens een reddingsactie. Zijn advies draagt bij aan de val van een belangrijk elfenbolwerk door de klauwen van de draak Glaurung.
Glaurung werpt spreuken die herinneringen wissen en emoties verdraaien. Túrin en zijn zus Nienor ontmoeten elkaar zonder elkaar te herkennen, trouwen en krijgen een kind. De laatste onthullingen van de draak drijven beiden tot zelfmoord.
Húrin, op hoge leeftijd vrijgelaten, verraadt onbedoeld de locatie van Gondolin. Hij herenigt zich kort met zijn vrouw bij de graven van hun kinderen voordat hij zelfmoord pleegt in de zee.
De kinderen van Húrin ontdoet zich van het gebruikelijke gevoel van uiteindelijke triomf. Het toont een tragische held wiens krachten niet opgewassen zijn tegen een wrede lotsbestemming die door de Duistere Heer is beraamd. Lezers zien de rauwe gevolgen zonder het verzachtende licht uit De Hobbit of In de ban van de ring.
Het verhaal beloont wie voorbereid is op zijn zwaarte. De strakke focus op persoonlijke ondergang en morele complexiteit maakt het onmisbaar voor wie het volledige bereik van Tolkiens legendarium wil kennen.