The Silencers: de film uit 1966 met Dean Martin die de post-credit stinger introduceerde

Decennia voor de teasers van Marvel leverde een campy Matt Helm-komedie de eerste grote belofte voor een vervolg na de aftiteling

The Silencers uit 1966 springt eruit in de filmgeschiedenis, niet door het plot of de acteerprestaties, maar door een kleine innovatie die later een vast onderdeel van franchises zou worden. Met Dean Martin in de rol van geheim agent Matt Helm eindigt de film met een speelse scène van dertig seconden na de aftiteling die de terugkeer van het personage belooft.

Matt Helm als cynisch tegenwicht voor James Bond

Auteur Donald Hamilton schreef de Matt Helm-romans tussen 1960 en 1993. Het personage werkt als overheidsmoordenaar in plaats van een charmante spion in de stijl van James Bond. Helm komt over als verbitterd en wereldwijs, met verhalen die verwijzen naar eerdere avonturen in de reeks.

Bond bereikte als eerste de bioscopen met de hit Dr. No uit 1962. Dat succes hielp het populaire beeld van de moderne spion vormgeven als een avonturier met gadgets en romantische veroveringen. Parodieën volgden al snel.

Een ironische bewerking maakt van Helm een feestbeest

The Silencers presenteerde een heel andere versie van het personage. Dean Martin speelt Helm als een gepensioneerde agent die fotograaf is geworden en weer in dienst wordt geroepen om een complot van de criminele organisatie BIG O te verijdelen. De film omringt hem met glamourmeisjes en leunt zwaar op slapstick en dubbele bodems, ver verwijderd van de toon van Hamiltons boeken.

De eerste post-credit teaser belooft Murderers' Row

Na de eindcredits zien kijkers Helm shirtloos op een draaibaar bed, omringd door modellen in lingeriemodellen. Een tekst verschijnt: "Coming up next, Matt Helm Meet Lovey Kravezit In 'Murderers' Row.'" Helm kust de vrouwen naast hem en roept in gespeelde verbazing. De vervolgfilm verscheen later dat jaar in de bioscopen.

Deze korte stinger markeerde de eerste grote keer dat een film de ruimte na de aftiteling gebruikte om een vervolg te teasen. Eerdere films plaatsten soms beperkte credits aan het eind, maar die gewoonte was in de jaren zestig nog in ontwikkeling.

Eindcredits verschuiven van openingstitels naar afsluiting

Tientallen jaren lang begonnen de meeste Hollywoodproducties met volledige cast- en crewcredits en sloten ze simpelweg af met "The End". Een paar uitzonderingen, zoals sommige films uit de jaren dertig, herhaalden de credits aan het slot. In de jaren zestig zorgden veranderende productiepraktijken en de neergang van het studiosysteem ervoor dat credits naar het einde van de film verhuisden.

De nieuwe plaatsing maakte het mogelijk om de credits te behandelen als een elegante afsluiting in plaats van een introductie. Zodra credits consequent aan het eind verschenen, werd een post-credit scène haalbaar.

Een traditie die nu moderne blockbusters definieert

Tegenwoordig dienen post-credit scènes als standaard marketinginstrument bij grote franchises. The Silencers begon die conventie stilletjes meer dan een halve eeuw geleden, ook al hadden bioscoopbezoekers destijds weinig reden om iets na de laatste naam te verwachten.

Tags bij dit artikel