Reed Van Dyk brengt zijn eerste speelfilm, Atonement, naar het Toronto International Film Festival. Het drama is geïnspireerd op een artikel uit 2012 in The New Yorker van Dexter Filkins en volgt de verwoestende gevolgen van een militair incident in de beginfase van de Irakoorlog.
Het verhaal draait om de familie Khachaturian, die door Amerikaanse militaire operaties uit hun huis wordt verdreven. Ze zoeken onderdak bij familieleden voordat ze proberen de stad weer over te steken. Ze raken verstrikt in een vuurgevecht tussen mariniers en opstandelingen en geven hun burgerstatus aan met een wit zakdoekje. Het gebaar komt te laat. Mariam, gespeeld door Hiam Abbass, ziet hoe haar man en twee volwassen zonen op straat worden gedood.
Het verhaal springt vooruit in de tijd. Lou D’Alessandro, vertolkt door Boyd Holbrook, worstelt met ernstige ptss. Hij neemt contact op met Michael Reid, een personage geïnspireerd op Filkins en gespeeld door Kenneth Branagh, om een ontmoeting te regelen met de overlevende familieleden. Het doel is enige verlichting te vinden van de aanhoudende pijn.
Ik zou destijds misschien niet hebben kunnen benoemen wat me eraan trok. Maar nu ik de film maak, kan ik zeggen dat er voor mij iets diep ontroerends was aan al die verschillende partijen in een oorlog die ondanks zichzelf bij elkaar komen. Het voelt alsof ze naar elkaar reiken, wat voor mij een heel menselijke, onhandige en mooie gebeurtenis is.
Van Dyk koos ervoor de film in chronologische volgorde op te nemen. Deze aanpak stelde de cast in staat het gewicht van eerdere gebeurtenissen mee te nemen naar de cruciale verzoeningsscène. De emoties liepen hoog op de set. De regisseur en crew zagen hoe de acteurs rauwe, ongefilterde prestaties leverden die iedereen diep raakten.
Toen ik hem vroeg naar zijn indruk van wat er gebeurde in dat kleine vertrek toen die twee mensen elkaar na tien jaar ontmoetten om te praten over dit onvoorstelbare verlies en de innerlijke verwarring en het lijden dat ze allebei op hun eigen manier voelden, zei ik: ‘Hoe was dat?’ Hij antwoordde: ‘Ik denk dat het de meest intense ervaring was die ik ooit heb meegemaakt.’
Naast zijn gesprekken met Filkins kreeg Branagh nieuw inzicht in de moed die nodig is om aanwezig te blijven tijdens moeilijke uitwisselingen. Hij merkt op dat het moderne leven neigt naar onmiddellijke reacties, terwijl het verhaal vraagt om aanhoudende aandacht en emotioneel geduld.
Om midden in een onmiskenbaar moeilijk gesprek of ervaring te staan dat baat heeft bij overweging — niet bij een directe reactie. We leven in een wereld waar we daar niet op zijn ingesteld. We zijn ingesteld op een directe reactie op sensorische overbelasting. Dit vereiste de overweging van een langzaam uitgesponnen en diepgaande ervaring. Het vraagt om geduld van het hart.