Een besluit in een kleine stad in Zuidwest-Frankrijk heeft debat ontketend in de filmwereld van het land. In Elne heeft burgemeester Steve Fortel de gemeentelijke bioscoop hernoemd, waarbij de naam van de pionierende regisseur René Vautier is verwijderd en vervangen door La Bobine Illibérienne.
Fortel legde de stap uit als een poging om politiek buiten de locatie te houden. Hij zei dat bioscopen neutraal moeten blijven en koos de nieuwe naam om de lokale identiteit te benadrukken, omdat inwoners van Elne bekendstaan als Illibériens of Illibériennes.
Zeventien beroepsorganisaties, waaronder l’ACID, AFCAE en DIRE, gaven een gezamenlijke verklaring uit waarin ze het besluit veroordelen. Ze benadrukten Vautiers rol in het Franse verzet, zijn Croix de Guerre-onderscheiding in 1945 en zijn baanbrekende films die het kolonialisme en racisme aan de kaak stelden.
De lokale arthousebioscoop, nu ‘La Bobine Illibérienne’ genaamd, heette vorige week nog ‘René Vautier’, als eerbetoon aan de filmmaker, lid van het verzet en toegewijd activist, wiens uitgesproken politieke werk grote maatschappelijke vraagstukken als kolonialisme, racisme en kritiek op het kapitalisme behandelde.
Vautiers film To Be Twenty in the Aurès uit 1972 onderzocht de Algerijnse Oorlog door de ogen van jonge Franse pacifisten. Zijn eerdere werk Afrique 50, beschouwd als de eerste antikoloniale film, leidde tot gevangenisstraf en een decennialang verbod in Frankrijk.
Als reactie draaiden talrijke onafhankelijke bioscopen in Frankrijk een dag lang onder de naam René Vautier. Inwoners van Elne zijn ook een petitie gestart om de oorspronkelijke naam te herstellen.
Het incident past in de steeds feller wordende cultuurstrijd in Frankrijk in aanloop naar de presidentsverkiezingen van april 2027, waarbij de kandidaat van extreemrechts Marine Le Pen van het Rassemblement National nog steeds als favoriet geldt. Fortel, die in maart als onafhankelijke werd verkozen na eerdere banden met de neofascistische partij The Nationalists, heeft al regenboogvlaggen uit openbare ruimtes verwijderd en de financiering stopgezet voor de renovatie van het Château d’en Bardou, een historische plek die verbonden is met vluchtelingen uit de Spaanse Burgeroorlog.