Deze vrijdag komt de film 'Pioneras: Solo querían jugar' in de Spaanse bioscopen, een productie die de herinnering ophaalt aan de eerste vrouwen die in de tijd van de franquistische dictatuur georganiseerd voetbalden. Onder regie van Marta Díaz de Lope Díaz vertelt de film hoe deze sportvrouwen en hun omgeving de wettelijke beperkingen wisten te overwinnen die vrouwen het recht ontnamen om de sport te beoefenen waar ze van hielden.
Het idee ontstond toen producent Jesús Ulled het verhaal van deze pioniersters ontdekte in een journalistiek reportagestuk. Ulled, vader van een tiener die van voetbal houdt, zocht een verhaal dat alle leeftijden zou aanspreken. Samen met Zebina Guerra nam Marta Díaz de Lope Díaz ook het scenario voor haar rekening en maakte van dat zaadje een speelfilm van 106 minuten die gedocumenteerde feiten combineert met fictieve elementen.
Het vinden van actrices die konden voetballen zonder experts te zijn, vormde een uitdaging voor castingdirector Florencia Inés González. Sofía de Iznájar speelt Nati en geeft gestalte aan Conchi Amancio, een van de meest prominente figuren uit die periode. De actrice legt uit dat de rol haar in eerste instantie secundair leek, maar al snel aan gewicht won. Na talloze interviews te hebben bekeken, begreep De Iznájar de complexiteit van het personage: een jong meisje dat in opstand komt tegen haar moeder, haar liefde verklaart en het gevoel heeft dat ze niet past in haar omgeving.
De opnames verhuisden naar onverharde velden in de buurt van Campamento nadat de Boetticher was afgewezen vanwege het huidige kunstgras. Gedurende anderhalve maand trainden de actrices met een specialist. Sofía de Iznájar herinnert zich dat ze in het begin twijfelde aan haar balvaardigheid, maar in de loop van de weken duidelijk vooruitging. Na de opnames vormden zij, Bruna Lucadamo en Lucía Moreno met vriendinnen een team om het spel voort te zetten.
Zonder het werk van Rafael Muga, beschouwd als de vader van het vrouwenvoetbal in Spanje, zouden die pioniersters er niet zijn geweest. Muga organiseerde de eerste vrouwenwedstrijd tussen Sizam en Mercacredit op 8 december 1970 en de eerste officieuze interland van het nationale team op 21 februari 1971 tegen Portugal. In de film verschijnt hij onder de naam Javier Poga, gespeeld door Daniel Ibáñez. Muga zelf sprak meerdere keren met de acteur en prees diens werk.
Een andere opvallende aanwezigheid is die van Mari Carmen Izquierdo, journaliste bij Diario AS, vertolkt door Aixa Villagrán onder de naam Edelmira. Marta Díaz de Lope Díaz benadrukt dat figuren als Izquierdo of Sara Estévez, die schreef onder het pseudoniem 'Marathon', laten zien hoe vrouwen in opstand moesten komen om hun beroep uit te oefenen. Hoewel de maatschappij vooruitgang heeft geboekt, wijst de regisseur erop dat er nog altijd een glazen plafond is dat doorbroken moet worden.
De pioniersters kregen te maken met verboden, beledigingen, bedreigingen en extreem machismo. Mari Carmen Arce 'Kubalita' zegt dat het indrukwekkend is om haar leven van toen met de huidige blik te zien. De film won de Biznaga de Plata Publieksprijs op het Filmfestival van Málaga en bevat het nummer 'Marimacho' dat Zahara speciaal voor de film componeerde en uitvoerde.
Het is een eerbetoon en erkenning die vele jaren op zich heeft laten wachten.