Pablo Simón waarschuwt: 'Wreedheid is electoraal winstgevend' in tijden van polarisatie

De politicoloog legt in Cadena SER uit hoe afkeer van de tegenstander de stemvoorkeuren beïnvloedt en roept op tot een pact tussen leiders om grenzen te stellen.

De politicoloog Pablo Simón heeft een duidelijke waarschuwing gegeven over de gevolgen van polarisatie in de huidige democratieën. Tijdens zijn optreden in het programma 'Hoy por hoy' van Cadena SER legde de analist het viscerale afwijzen van de tegenstander in verband met stemkeuzes en concludeerde dat deze dynamiek vijandigheid tot een beslissende factor maakt.

Studie politieke psychologie toont voorkeuren op basis van schade aan de ander

Simón verwees naar onderzoek dat onderzocht hoe burgers reageren op verschillende kandidatenprofielen. Een van de profielen beloofde maatregelen die rechtstreeks schadelijk waren voor aanhangers van de tegengestelde groep. De resultaten toonden dat bijna een derde van de ondervraagden juist voor die optie koos vanwege het leed dat het de andere kant zou berokkenen.

Wat hij beloofde waren beleidsmaatregelen die de ander niet zouden bevallen en die hem bovendien zouden laten lijden.

— Pablo Simón, politicoloog, Optreden in 'Hoy por hoy', Cadena SER

De analist vatte de bevinding samen met een krachtige uitspraak over hoe politieke concurrentie nu werkt: wreedheid kan electoraal voordeel opleveren.

Afkeer als drijfveer achter stemmen

Volgens Simón beoordeelt een deel van het electoraat voorstellen niet alleen op het persoonlijke effect, maar ook op de schade die ze toebrengen aan wie zij als rivalen zien. Deze negatieve motivatie kan zelfs de boventoon voeren wanneer het belangrijkste verkooppunt van een kandidaat de schade aan de andere groep is.

Oproep tot een pact om de confrontatie in te dammen

Geconfronteerd met dit scenario pleitte de politicoloog voor een akkoord tussen de belangrijkste politieke leiders om gedeelde grenzen vast te leggen aan aanvaardbare taal en gedrag. Hij meent dat alleen een 'van bovenaf' gesloten begrip de escalatie van vijandigheid kan stoppen.

De kuddes zijn losgelaten, de mensen willen bloed, de mensen zijn gepolariseerd, de mensen zijn boos.

— Pablo Simón, politicoloog, Optreden in 'Hoy por hoy', Cadena SER

Simón verdedigde de noodzaak om te bepalen welke uitspraken, gedragingen en debatvormen toelaatbaar zijn. Het doel is te voorkomen dat de confrontatie een ongeremde dynamiek wordt die de maatschappelijke verdeeldheid voedt.

Pessimisme over de haalbaarheid van een akkoord

Ondanks zijn diagnose toonde de analist zich weinig optimistisch over de haalbaarheid van zo'n pact. Hij meent dat het eerdere kader van begrip al is verbroken en dat de huidige situatie elke poging tot herstel bemoeilijkt.

Tags bij dit artikel