De Turritopsis dohrnii, een piepkleine kwal van slechts vier millimeter, heeft de aandacht van de wetenschappelijke gemeenschap getrokken door haar unieke vermogen om haar levenscyclus onbeperkt om te keren. Deze mariene soort is het enige bekende dier dat kan terugkeren van zijn volwassen stadium naar een juveniele poliepfase wanneer het stress, fysieke schade of veroudering ondergaat.
Het mechanisme dat deze ‘potentiële onsterfelijkheid’ mogelijk maakt, zit niet in één enkel gen, maar in een geavanceerd systeem van celherprogrammering dat transdifferentiatie wordt genoemd. De gespecialiseerde cellen van het volwassen dier verliezen hun specifieke identiteit en veranderen in pluripotente cellen die een volledig jonge versie van het organisme kunnen opbouwen: de poliep die zich vasthecht aan de zeebodem.
Een belangrijke doorbraak kwam van het team van de Universiteit van Oviedo onder leiding van Dr. Carlos López-Otín. De wetenschappers hebben het volledige genoom van de Turritopsis dohrnii in kaart gebracht en vergeleken met dat van de nauw verwante Turritopsis rubra, een soort die het vermogen tot verjonging mist. De studie bracht extra kopieën van genen en zeer efficiënte varianten voor het herstellen van fouten in het genetisch materiaal aan het licht.
De resultaten, verschenen in het tijdschrift Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS), openen nieuwe onderzoekspaden. Hoewel de medische wereld elke gedachte aan menselijke onsterfelijkheid uitsluit vanwege de complexiteit van onze biologie, vormt de kwal een waardevol model voor het bestuderen van ouderdomsziekten en het ontwikkelen van therapeutische hulpmiddelen.