Onderhandelingen VS-Iran stagneren na ondertekening nucleair akkoord

Annulering reis JD Vance naar Zwitserland bemoeilijkt termijn van 60 dagen voor atoomprogramma en olie-export

Het Amerikaanse streven om gesprekken op hoog niveau met Iran te starten, loopt al twee dagen na de ondertekening van een tijdelijk pact vast. Dit akkoord voorziet in een periode van zestig dagen om een definitief begrip te bereiken over het Iraanse atoomprogramma en de olie-export via de Straat van Hormuz te herstellen naar het niveau van voor het conflict.

Vance annuleert reis naar Zwitserland wegens logistieke problemen

Vicepresident JD Vance zou vrijdagavond naar een bergcomplex in het Zwitserse dorp Obbürgen reizen om Iraanse vertegenwoordigers te ontmoeten en de technische onderhandelingen te beginnen. Zijn team en een kleine groep journalisten verzamelden zich al op Joint Base Andrews bij Washington, terwijl tientallen functionarissen en media zich in Zwitserland voorbereidden op zijn komst.

Donderdagavond kondigde het Witte Huis echter de plotselinge opschorting van de reis aan. Een officiële verklaring meldde dat Vance en zijn delegatie klaarstonden, maar de laatste details niet rond kregen. De vicepresident blijft daarom in Washington. De tekst benadrukte dat de logistiek van dergelijke gesprekken nooit eenvoudig of voorspelbaar is.

De logistiek van deze onderhandelingen is nooit eenvoudig of voorspelbaar geweest.

— Persbericht van het Witte Huis, Officiële verklaring na annulering van de reis

Israëlische campagne in Libanon vormt grootste obstakel

De annulering valt samen met berichten van Al-Mayadeen, een aan Hezbollah gelieerd kanaal, dat Iran de verzending van zijn delegatie uitstelt vanwege het Israëlische militaire offensief in Libanon. Premier Benjamin Netanyahu verklaarde donderdag dat de Israëlische troepen een veiligheidszone in het zuiden van Libanon zullen handhaven zolang de veiligheidsbehoeften van Israël dat vereisen.

Noch Israël noch Hezbollah nemen deel aan het akkoord, maar Iran eist een Israëlische terugtrekking uit het zuiden van Libanon. De tekst van het interim-akkoord vermeldt die eis niet expliciet en garandeert alleen de territoriale integriteit van Libanon.

Iraanse opperste leider steunt directe gesprekken

Enkele uren voor de annulering had Vance al twijfels geuit over het doorgaan van de bijeenkomsten in het weekend. Kort daarna steunde de Iraanse opperste leider, ayatollah Mojtaba Jamenei, de directe onderhandelingen in een kort communiqué via staatsmedia, al benadrukte hij dat dit niet betekent dat de positie van de tegenstander wordt aanvaard.

Het akkoord werd woensdag ondertekend door president Donald Trump tijdens een diner in het Paleis van Versailles met de Franse president Emmanuel Macron, terwijl de Iraanse president Masoud Pezeshkian het afzonderlijk ondertekende. Het document verplicht tot het verdunnen van voorraden hoogverrijkt uranium onder internationaal toezicht en verbiedt Iran kernwapens te verwerven of te ontwikkelen.

Iran behoudt economisch en diplomatiek voordeel

Analisten zoals Rosemary Kelanic van Defense Priorities stellen dat Iran de Straat van Hormuz effectief heeft afgesloten en wereldwijde economische gevolgen veroorzaakt. De Verenigde Staten willen nu terug naar de status quo van voor het conflict. Neil Quilliam van Chatham House meent dat de Iraanse leiding denkt het initiatief te hebben en dat steun voor de gesprekken intern een signaal van gelijkwaardigheid met Washington afgeeft.

Republikeinse zorgen over wederopbouwfonds

Sommige conservatieve Republikeinen bekritiseren dat het akkoord mogelijk geld in Iran pompt. Senator Roger Wicker, voorzitter van de Senaatscommissie voor de Strijdkrachten, vreesde dat het pact de resultaten van de Amerikaanse luchtcampagne zou uithollen en maakte zich vooral zorgen over het in het veertienpuntenplan genoemde wederopbouwfonds van 300 miljard dollar.

Trump en Vance hebben verzekerd dat er geen middelen van Amerikaanse belastingbetalers naar dat fonds zullen gaan en dat het pas na voorafgaande hervormingen door Teheran wordt toegekend. De uitkomst van deze onderhandelingen kan de politieke ambities van Vance richting 2028 aanzienlijk beïnvloeden.