Nederlands premier Rob Jetten haastte zich om te voorkomen dat zijn coalitie uit elkaar viel nadat het parlement met een nipte meerderheid een omstreden maatregel voor vermogensbelasting had goedgekeurd die de last verschuift van inkomstenbelasting. De centrumlinkse D66-partij, die Jetten leidt, sloot een alliantie met een andere coalitiepartner en linkse oppositiegroepen om de overwinning op donderdag te behalen.
Het goedgekeurde amendement introduceert wat critici de miljonairsbelasting noemen. Het zou een tarief van 38,5 procent opleggen op rendementen uit activa die jaarlijks meer dan €60.000 bedragen, een van de hoogste tarieven in het eurogebied. Rendementen onder die drempel zouden 35,5 procent betalen, lager dan het huidige vaste tarief van 36 procent. De wijzigingen verscherpen ook de regels voor zogeheten papieren schenkingen die worden gebruikt om erfbelasting te omzeilen.
Voorstanders verwachten dat het pakket ongeveer €1 miljard aan belastinginkomsten verschuift van inkomen naar vermogen. De marktreactie bleef gematigd: de AEX index sloot 0,4 procent lager op de dag.
De People’s Party, het derde lid van Jettens driekwartietscoalitie, had gewaarschuwd dat het de regering zou verlaten als de maatregel werd aangenomen. Direct na de stemming was nog onduidelijk of de partij dat ook zou doen. Een woordvoerder reageerde niet op verzoeken om commentaar.
De afgelopen weken hebben zeker impact gehad op de verhoudingen en het vertrouwen binnen de coalitie en het kabinet. Ik zie ook dat er drie coalitiepartijen zijn die begin dit jaar een kabinet hebben gevormd uit de overtuiging dat we moeten samenwerken om de impasse rond een aantal vastgelopen kwesties te doorbreken.
De episode benadrukt de invloed van kleinere partijen in het verdeelde parlement van Nederland. Jettens regering heeft in geen van beide kamers een meerderheid en moet herhaaldelijk steun zoeken bij zowel linkse als rechtse fracties om wetgeving vooruit te helpen.
Sommige analisten betwijfelden of de beleidsverschillen het risico van een nieuwe periode van politieke onzekerheid rechtvaardigden. Marieke Blom, chief economist en global head of research bij ING Group, stelde dat de omvang van de veranderingen het opbreken van de regering niet rechtvaardigde.
Als je kijkt naar de orde van grootte van de inhoud, zou je zeggen dat het niet de moeite waard is om een regering hierover te laten vallen. Het is symbolisch, niet essentieel vanuit economisch perspectief. Het risico van een nieuwe periode van stagnatie en/of reguleringsonzekerheid is op dit moment relevanter.