De verbannen Iraanse regisseur Mohammad Rasoulof gebruikte een persconferentie op het Tokyo International Film Festival om de aanhoudende druk op filmmakers in Iran onder de aandacht te brengen, met verwijzing naar een nieuwe gevangenisstraf voor collega-regisseur Jafar Panahi. Rasoulof en de Japanse filmmaker O Mipo zijn dit jaar de ontvangers van de Kurosawa Akira Award.
In het Perzisch zei Rasoulof dat de Iraanse cinema nog steeds onder zware repressie opereert. "De Iraanse cinema blijft natuurlijk te maken hebben met repressie, en mijn vrienden en collega’s staan onder enorme druk," merkte hij op. "Nog maar een paar dagen geleden is er weer een straf uitgesproken tegen Jafar Panahi, die vorig jaar de Gouden Palm won in Cannes: vijf jaar extra gevangenisstraf en inbeslagname van zijn bezittingen."
Veel Iraanse filmmakers hebben ervoor gekozen om de autoriteiten frontaal aan te pakken door verhalen rechtstreeks te vertellen in plaats van allegorieën te gebruiken om censuur te ontwijken, voegde Rasoulof eraan toe. Hij beschreef zijn eigen omslag na een arrestatie in 2010 tijdens een opname die leidde tot een gevangenisstraf van vijf jaar. De tijd alleen in een cel bracht hem ertoe zich af te vragen waarom iemand gevangenisstraf zou moeten krijgen voor het maken van een film en om metaforen als vorm van zelfbescherming achterwege te laten.
Ik dacht dat ik metaforen gebruikte om weg te vluchten voor het regime, maar ik dacht dat ik dat niet meer zou doen. Ik hoef niet meer weg te vluchten, dus besloot ik de dingen rechtstreeks te vertellen.
Het selectiecomité, voorgezeten door Yamada Yoji en met onder meer regisseur Lee Sang-il, cinematograaf Ashizawa Akiko en festivalprogrammeur Ichiyama Shozo, erkende de films van Rasoulof omdat ze staatsrepressie van mensenrechten onderzoeken. Het comité prees "There Is No Evil" en "The Seed of the Sacred Fig" omdat daarin zelfs de handhavers van onderdrukking als gewone burgers worden geportretteerd, en noemde zijn volharding ondanks herhaalde druk.
Rasoulof herinnerde zich dat hij Kurosawa’s "Red Beard" herhaaldelijk op de Iraanse staatstelevisie keek. De film die nu het meest bij hem resoneert is "Dersu Uzala." "Wanneer ik me hopeloos voel, of wanneer ik me gedeprimeerd voel, zelfs nu nog, kijk ik ‘Dersu Uzala’ zodat ik terug kan keren naar mijn eigen leven en hoop kan vinden," zei hij.
Het comité prees O Mipo ook om haar meelevende portretten van mensen aan de rand van de samenleving zonder moreel oordeel, beginnend met haar debuut uit 2006 "The Sakai's Happiness." Het comité noemde in het bijzonder haar gevoelige regie van kinderen in "Being Good," "Living in Two Worlds" en "How Dare You?"
O kreeg in 2015 haar eerste zoon en verwachtte snel weer aan het werk te gaan. Na de komst van haar tweede zoon in 2020 dacht ze dat haar carrière voorbij was. Het kijken naar de Japan Academy Film Prize-ceremonie in 2023 veranderde dat toen actrice Ando Sakura ronduit stelde dat filmmaking en het opvoeden van kinderen niet samen konden gaan. "Het trof me als een donderslag toen ik dat hoorde, en tegelijkertijd voelde ik opluchting," herinnerde O zich.
De opmerking gaf haar toestemming om haar carrière te hervatten, en ze voltooide haar eerste speelfilm in negen jaar. O pleit nu voor een industrie die crews in staat stelt prioriteit te geven aan het gezinsleven, of het nu gaat om het opvoeden van kinderen of het verzorgen van familieleden. Toen ze bijna drie decennia geleden de branche betrad, waarschuwden senior collega’s haar dat ze de sterfbedden van haar ouders zou missen.
Voor "How Dare You?" organiseerde O weekendworkshops met grote groepen kinderen in plaats van formele audities en castte ze vooral debuterende acteurs. Hoewel kijkers zich soms afvragen of ze verborgen camera’s of geen script gebruikte, volgde de film een volledig scenario geschreven met Takada Ryo en waren er uitgebreide repetities. De eigen woorden van de kinderen hielpen de dialoog vorm te geven.
O maakte voor het eerst kennis met het werk van Kurosawa als filmstudent met "Rashomon" en trainde later onder de overleden Obayashi Nobuhiko. Ze deelt Kurosawa’s overtuiging in de kracht van cinema om vrede te bevorderen. Rasoulof en O ontvingen de award van een comité dat hun onderscheidende maar resonerende bijdragen aan humanistisch filmmaking waardeerde.