De regering van bondskanselier Friedrich Merz zit midden in gespannen onderhandelingen over een reeks fiscale maatregelen om een groeiend begrotingstekort te dichten, waarbij de impasse nu het voortbestaan van de regeringscoalitie bedreigt.
De voorgestelde stappen moeten, eenmaal volledig ingevoerd, volgens ingewijden jaarlijks meer dan 4 miljard euro opleveren. De gesprekken richten zich op nieuwe heffingen op suiker en plastic, plus hogere belastingen op winsten uit private cryptomunten.
De door Merz geleide alliantie van christendemocraten en de sociaaldemocraten bereikten tijdens de recente begrotingsbesprekingen een breed akkoord over het pakket. Toch zijn enkele details nog niet rond. Terwijl het parlement al debatteert over hogere accijnzen op alcohol en tabak, blijven de overige voorstellen onderwerp van coalitieoverleg, bevestigde een woordvoerder van het ministerie van Financiën zonder op de uitkomst vooruit te lopen.
De bondskanselier, verzwakt door zware verliezen bij de deelstaatverkiezingen vorige maand, ziet zijn steun gedaald tot het laagste niveau ooit gemeten voor een Duitse leider na 17 maanden in functie. De moeizame besprekingen vorige week over de financiering van de ouderenzorg zouden ingrijpen van president Frank-Walter Steinmeier hebben vereist om de alliantie bijeen te houden.
De opbrengsten uit de maatregelen, samen met bezuinigingen op woningtoeslagen en ouderschapsuitkeringen plus de kosten van inkomstenbelastingverlichting, zijn al meegenomen in het financiële plan voor 2027. Elke wijziging zou een heropening van de begrotingsonderhandelingen afdwingen om nieuwe inkomsten of diepere bezuinigingen te vinden, een stap die de definitieve parlementaire goedkeuring in november in gevaar kan brengen.
De gevoeligheid wordt vergroot door Merz’ verkiezingsbelofte om belastingverhogingen te vermijden, een standpunt dat volgens hem de economische groei zou schaden. Na de verkiezingen steunde hij grondwetswijzigingen die een met 500 miljard euro gefinancierd infrastructuurprogramma mogelijk maken en defensie-uitgaven boven 1 procent van het bbp grotendeels vrijwaren van de schuldenrem.
De geplande suikerheffing werd een heet hangijzer toen het Bundeskanzleramt de interdepartementale besprekingen over een door minister van Financiën Lars Klingbeil opgesteld concept stopzette. Het voorstel week af van het eerder overeengekomen kader, aldus betrokkenen. Hoewel de heffing niet is geschrapt, onderhandelt de regering nu opnieuw over reikwijdte, tarieven en invoeringstermijn.
Een hoge ambtenaar gaf aan dat er momenteel geen duidelijke weg is om alle maatregelen in hun oorspronkelijke vorm door te voeren. Een ander waarschuwde dat de coalitie niet langer kan rekenen op begrotingsgoedkeuring volgens het geplande novemberschema.