Braziliaanse filmmakers en hun supporters ontwaakten maandag in een feeststemming nadat de linkse zittende president Lula een dramatische comeback maakte in de presidentsverkiezingen. Hij versloeg de extreemrechtse uitdager Flávio Bolsonaro en won een vierde termijn als president. De overwinning markeert de eerste keer in de democratische geschiedenis van Brazilië dat een kandidaat die als tweede eindigde in de eerste ronde, de beslissende tweede ronde wint.
De Braziliaanse kiesraad bevestigde het resultaat en gaf Lula 51,79 procent van de stemmen. In de eerste ronde eerder deze maand leidde Flávio Bolsonaro met 47,03 procent tegenover 45,16 procent voor Lula. De ommekeer stopte wat velen zagen als een mogelijke verschuiving naar rechts in Latijns-Amerika.
De verkiezingsstrijd speelde zich grotendeels af op sociale media. De dag na de eerste ronde versterkten fanaccounts van artiesten als Billie Eilish, Lady Gaga, Harry Styles, Katy Perry en anderen de boodschap van Lula onder jongere kiezers. Meer dan zeshonderd Braziliaanse fanbases steunden de president voorafgaand aan de stemming op 25 oktober.
Ik weet niet zeker of ik deze toespraak moet beginnen met ‘kameraden’ of ‘fandoms uit heel Brazilië’.
De Braziliaanse filmsector, die sterk links georiënteerd is, vreesde forse bezuinigingen op subsidies bij een overwinning van Bolsonaro, vergelijkbaar met recente bezuinigingen elders in de regio. Internationale figuren als Guillermo del Toro, Pedro Almodóvar, Mark Ruffalo, Tilda Swinton en Javier Bardem sloten zich aan bij Braziliaanse sterren om stemmen voor Lula te vragen en lieten daarbij een ‘L’-handgebaar zien op evenementen zoals het Rio Film Festival.
Recente successen van de Braziliaanse cinema, waaronder de Oscar voor internationale film voor Walter Salles’ ‘I’m Still Here’ en de recordaantal van vier Academy Award-nominaties voor Kleber Mendonça Filho’s ‘The Secret Agent’, hadden het internationale profiel van de sector versterkt. Waarnemers hadden gewaarschuwd dat die winst op het spel stond voor de tweede ronde.
In zijn overwinningstoespraak beloofde Lula overheidsmiddelen voor gezondheidszorg, boeken en cultuur. Met zijn nieuwe mandaat is Brazilië in staat om progressief filmbeleid voort te zetten dat regionale coproducties ten goede komt en het land als belangrijke partner voor Latijns-Amerikaanse filmmakers behoudt.
De uitslag brengt wijdverbreide opluchting in de sector en onder zijn internationale bondgenoten, die het resultaat zagen als een verdediging van democratische waarden en blijvende publieke investeringen in de kunsten.