Studentenlijst Servië claimt absolute meerderheid bij vervroegde verkiezingen en zet Vucic opzij

Grassrootsbeweging wint 53 procent van de stemmen en belooft corruptie aan te pakken na bijna twee jaar protesten

De vervroegde parlementsverkiezingen in Servië leverden een duidelijke overwinning op voor de Studentenlijst, een grassrootsbeweging die voortkwam uit massale protesten tegen de regering. De groep haalde 53 procent van de stemmen en een absolute meerderheid in het parlement, waarmee een einde komt aan de lange dominantie van Aleksandar Vucic.

Vucic geeft uren na sluiting stembureaus nederlaag toe

Vucic erkende het verlies al negentig minuten nadat de stembureaus sloten. Aanhangers van de Studentenlijst vulden de straten van Belgrado om te vieren. De beweging voerde campagne met beloften om corruptie uit te roeien en democratische instituties te versterken, na dodelijke protesten die volgden op de instorting van een treinstation waarbij in 2024 zestien mensen om het leven kwamen.

Enkele uren na de uitslag gaf de Studentenlijst slechts een korte verklaring af. Een van de leiders, Radomir Saicic, zei dat het resultaat een gedeeld geloof weerspiegelt dat Servië kan verbeteren. De groep zweeg over de identiteit van de volgende premier en bood geen gedetailleerd beleidsplan.

Beweging staat voor test om te besturen zonder duidelijke leiding

De Studentenlijst werkte via gedecentraliseerde plenums in plaats van één leider. De kandidaten bestonden uit academici en professionals in plaats van beroepspolitici. Analisten waarschuwen dat deze structuur uitdagingen kan opleveren bij het dagelijks bestuur van een land dat op een belangrijk geopolitiek kruispunt ligt.

Je kunt een beweging zonder naam gebruiken om een autocraat omver te werpen, maar zo kun je geen land besturen. Nu is het een andere wereld voor hen. En dat is een grote vraag.

— Florian Bieber, hoogleraar Zuidoost-Europese studies aan de Universiteit van Graz, Reactie op de verkiezingsuitslag

Markten reageren positief terwijl mijnbouwaandelen dalen

De obligaties van Servië in vreemde valuta stegen na de uitslag. De rente op tienjarige euro-obligaties daalde met 17 basispunten naar 5,19 procent. Daarentegen daalden de aandelen van de Australische mijnbouwer Strickland Metals met maar liefst 33 procent, waarbij het bedrijf de daling in verband bracht met verschuivend beleggerssentiment door de verkiezingen.

Geopolitieke evenwichtsoefening zal waarschijnlijk doorgaan

Vucic balanceerde lange tijd de betrekkingen tussen de Europese Unie, Rusland, China, de Verenigde Staten en de buurlanden in de Balkan. De Studentenlijst is tot nu toe voorzichtig geweest over gevoelige kwesties zoals Kosovo en sancties tegen Rusland. Voorzitter van de Europese Commissie Ursula von der Leyen verwelkomde de vreedzame machtsoverdracht en bood steun aan voor hervormingen. Kremlin-woordvoerder Dmitry Peskov zei dat Moskou de banden met Belgrado wil behouden.

Vucic, die 56 is, beloofde een snelle politieke terugkeer. Zijn nederlaag volgt op de eerdere afzetting van zijn bondgenoot Viktor Orban in Hongarije eerder dit jaar. Een nieuw Servisch parlement zou al volgende maand bijeen kunnen komen.

Tags bij dit artikel