I Rarely Wake Up Dreaming arriveert op het hoofdprogramma van het filmfestival van Locarno met een frisse kijk op het voortdurende conflict in Oekraïne. De Duits-Oekraïense productie keert zich af van spectaculaire veldslagen en richt zich op een intieme relatie die onder druk staat door de invasie, bureaucratie en aanhoudende sociale vooroordelen.
Regisseur Isabelle Stever werkt samen met haar vrouw, de Oekraïense scenarioschrijfster Anna Melikova, aan het project. Hun samenwerking resulteert in een drama rond Olya en Oleh, een koppel uit Kyiv wiens plannen om het land te verlaten op onverwachte obstakels stuiten die verband houden met Olehs transitie en militaire regels.
Het verhaal begint met het paar dat ruziemaakt in hun appartement, gezien door een raam ’s nachts. Olya uit haar frustratie over de verandering in hun relatie nadat Oleh zich heeft geout als transman. Hun geschiedenis gaat terug naar de queer scene van Kyiv, waar ze elkaar als vrouwen leerden kennen voordat de invasie het dagelijks leven op zijn kop zette.
Olehs medische documenten krijgen weinig officiële erkenning. Autoriteiten behandelen hem als man voor dienstplichtdoeleinden, terwijl ze hem geen volledige juridische status toekennen. Dit creëert een web van tegenstrijdigheden dat de grensovergang blokkeert. Het script benadrukt hoe een nationale crisis de druk op persoonlijke identiteit en familie verwachtingen kan vergroten.
Niet-professionele acteurs Tania Myronyshena en Markus Bright spelen de hoofdrollen met ingetogen gebaren en natuurlijke chemie. Hun prestaties passen in Stevers precieze visuele stijl, die reflecties, deuropeningen en afstandelijke framing prefereert boven close-ups.
Producer Tom Tykwer steunt de film. Het in Parijs gevestigde Outplay Films heeft de internationale verkooprechten verworven voorafgaand aan de vertoning in Locarno. Distributeurs die zich richten op lhbtq-verhalen tonen al vroeg interesse vanwege de directe behandeling van transgenderhuwelijk in een oorlogssetting.
Stevers vorige film Grand Jeté verkende provocerende familiethema’s met vergelijkbare formele beheersing. Het nieuwe werk behoudt die strengheid en voegt warmere emotionele lagen en zintuiglijke details toe, waaronder een opvallende grensscène die echo’s van eerdere clubscènes bevat.
Een late ontwikkeling verandert de positie van het koppel binnen de traditionele samenleving en wijst naar thema’s van gevonden familie. De filmmakers benadrukken hoe minderheidsrechten kunnen terugtreden wanneer nationale overleving voorrang krijgt. Nu de oorlog voortduurt, dient de film als herinnering aan de vele persoonlijke verhalen die nog verteld moeten worden.