Ken Russell's The Devils liet een jonge filmstudent ooit koud. Jaren geleden bekeken op een slechte bootleg tijdens de studie, kwam de film uit 1971 over als holle sensatiezucht in plaats van serieuze kunst. Tijd, betere kopieën en vooral de toevoeging van lang ontbrekende beelden veranderden die mening volledig.
De verandering van inzicht kwam niet alleen uit nostalgie. Het toevoegen van de lang onderdrukte scènes veranderde het emotionele en thematische gewicht van de film. Wat ooit aanvoelde als gratuite provocatie, blijkt nu essentieel voor het centrale argument over macht, geloof en hypocrisie.
De spanning liep hoog op voor de bioscooprelease in 2026 van de complete, officieel goedgekeurde versie. De restauratie van Warner Clockwork, gebaseerd op Russell's eigen print en het originele negatief, toont de film voor het eerst in brede release zoals bedoeld.
Het scenario is gebaseerd op Aldous Huxley's non-fictieboek uit 1952 en John Whitings toneelstuk uit 1960. Beide gaan terug op gebeurtenissen in de Franse stad Loudun rond 1634. Oliver Reed levert een van zijn beste rollen als pater Urbain Grandier, een charismatische maar feilbare priester wiens invloed politieke plannen bedreigt om de stadsmuur te slopen.
Vanessa Redgrave speelt de onderdrukte abdis Jeanne des Anges, wiens obsessie met Grandier leidt tot beschuldigingen van hekserij. Kardinaal Richelieu en koning Lodewijk XIII benutten de situatie voor hun eigen agenda. De vertolkingen dragen een verhaal dat van politieke manipulatie overgaat in marteling, hysterie en executie.
De nieuwe versie duurt bijna twee uur en herstelt belangrijke scènes die ooit als verloren werden beschouwd. De beruchtste sequentie, een orgie op een crucifix, vormt nu een bewuste tegenstelling met Grandiers pogingen tot persoonlijke verlossing. Zonder deze scène verliest de film zijn centrale these; met de herstelde beelden krijgt de tegenstelling rauwe dramatische kracht.
De productieontwerpen van Derek Jarman en de cinematografie van David Watkin profiteren van het minutieuze werk. Details zoals gouden metalen kostuums en forensische sporen van een executie komen nu scherp naar voren op zowel digitale als 35mm-kopieën.
Russell, een praktiserend katholiek, maakte de film als protest tegen de corruptie van religieuze en staatsautoriteit. De expliciete inhoud fungeert minder als shock voor de schok en meer als een test van echt geloof onder extreme druk.
Het resultaat sluit thematisch aan bij latere werken zoals The Exorcist en Bad Lieutenant. Alle drie onderzoeken ze gebrekkige mannen wier geloof op de proef wordt gesteld. The Devils onderscheidt zich door zijn donkere humor en periodepracht, terwijl het toch een oprechte spirituele zoektocht overbrengt.
De 2026-run is verlengd na de aanvankelijke boeking van één week dankzij sterke recensies. Wat ooit verboden werd en veroordeling opriep, krijgt nu erkenning als een unieke prestatie in de cinema. De restauratie is zowel een technisch hoogstandje als een langverwachte correctie van het historische record.