Het Hooggerechtshof stelt doctrine vast: afsluiten van licht of water bij krakers is geen dwangmisdrijf

Het vonnis 426-2026 verduidelijkt de grenzen voor eigenaren van illegaal bezette woningen en waarschuwt voor gevallen die buiten het bereik vallen.

Het voltallige Hof van de Tweede Kamer van het Hooggerechtshof heeft criteria geüniformeerd in een recent vonnis dat rechtstreeks van invloed is op eigenaren van illegaal bezette woningen. De advocaten Xavi Abat en Andrés Millán hebben de uitspraak geanalyseerd en de praktische implicaties toegelicht om verwarring bij woningeigenaren te voorkomen.

Inhoud van het vonnis 426-2026

De uitspraak, gewezen op 24 juni 2026, stelt als algemene doctrine dat het aanvragen van de beëindiging of het stopzetten van betaling van water-, licht- of gasvoorzieningen in een woning die zonder wettelijke titel is bezet, niet gelijkstaat aan een dwangmisdrijf. Deze verduidelijking beoogt een einde te maken aan uiteenlopende interpretaties tussen de verschillende rechtbanken.

De advocaten benadrukken dat de maatregel uitsluitend van toepassing is op gevallen van illegale bezetting, dat wil zeggen wanneer de bewoners van de woning elk wettelijk recht daarop missen. In die gevallen kan de eigenaar de opschorting van de basisvoorzieningen regelen zonder vrees voor een veroordeling wegens dwang.

Belangrijke grenzen van de doctrine

Het vonnis geeft eigenaren geen carte blanche. Het geldt niet voor huurders met een lopend contract, ook al betalen zij al maanden geen huur. In die gevallen kan het afsluiten van de voorzieningen nog steeds als dwangmisdrijf worden beschouwd.

Het heeft evenmin betrekking op situaties waarin een wettelijk gebruiksrecht op de woning bestaat, zoals bij bepaalde procedures inzake scheiding of echtscheiding. De advocaten benadrukken dat elke situatie individueel moet worden beoordeeld.

Dit vonnis heeft uitsluitend betrekking op personen die een woning zonder enig wettelijk titel bezetten, dat wil zeggen de echte krakers. Daarentegen geldt dit vonnis niet voor een huurder met een contract, ook al betaalt deze al maanden geen huur.

— Xavi Abat en Andrés Millán, advocaten, Analyse van het vonnis 426-2026

Waarschuwingen over illegale handelingen

Het arrest machtigt eigenaren niet om met geweld op te treden, een woning van een ander te betreden of enige andere handeling buiten de wet te verrichten. De experts raden altijd aan om het concrete geval met een professional te bespreken voordat maatregelen worden genomen.

Tags bij dit artikel