De strafrechter in Cáceres heeft uitspraak gedaan in een zaak die jarenlang argwaan wekte in het Spaanse wielrennen. De uitspraak veroordeelt arts en universitair docent Marcos Maynar Mariño en zijn medewerker Ignacio Bartolomé Sánchez wegens handel in niet-toegelaten geneesmiddelen, nadat zij stoffen hadden geleverd aan tal van prof- en amateursporters.

Zwaarste straf ooit in Spanje

Het 26 pagina’s tellende vonnis, deze donderdag aan de partijen betekend, legt zwaardere straffen op dan in de zaak Operación Puerto. Maynar krijgt twee jaar cel, een boete van 2.700 euro en 21 maanden ontzetting uit functies in de sport of geneeskunde. Bartolomé moet negen maanden de cel in, betaalt 2.100 euro boete en wordt negen maanden ontzet. Volgens bronnen rond het proces gaat het om de zwaarste straf die ooit in Spanje is opgelegd voor dit soort feiten.

Levering aan sporters

Volgens het vonnis werkte Maynar, ambtenaar aan de Universiteit van Extremadura en arts bij de Junta de Extremadura, samen met Bartolomé, promovendus. Sporters meldden zich in Cáceres, ondergingen inspanningstesten en kregen capsules in doorzichtige zakjes met handgeschreven etiketten als ‘koffie’, ‘kracht’ of ‘lactaat’. De zendingen werden per post verstuurd naar wielrenners en zwemmers in verschillende regio’s.

Stoffen en gezondheidsrisico’s

De rechtbank acht bewezen dat de lactaatcapsules een stof bevatten die overeenkomt met dichloorazijnzuur (DCA), niet toegelaten in Spanje. Deze stof kan lactaatophoping tijdens inspanning verminderen, maar brengt risico’s mee zoals neurotoxiciteit, levertoxiciteit en mogelijke kankerverwekkendheid. Een ander belangrijk product was Actovegin Forte, een biologisch geneesmiddel van runderorigine zonder Spaanse toelating, dat allergische reacties kan veroorzaken.

Onderschepte pakketten en betrokken namen

De Guardia Civil onderschepte meerdere zendingen. Een pakket aan de Colombiaanse renner Miguel Ángel López, destijds bij Astana, bevatte lactaatcapsules en Actovegin-tabletten. Andere pakketten kwamen terecht bij Garikoitz Bravo Oyarvide en Vicente Belda Vicedo. Het laboratorium voor inspanningsfysiologie van de Universiteit van Extremadura speelde een rol in het onderzoek.

Vrijspraak en nuances

De rechtbank spreekt Vicente Belda Vicedo en Raúl Bernal Vigo vrij van de zwaarste aanklachten, omdat niet is bewezen dat zij de stoffen verspreidden of van de risico’s op de hoogte waren. Ook worden alle verdachten vrijgesproken van sportdoping. Het vonnis stelt dat geen concreet lichamelijk letsel bij de sporters is aangetoond, maar dat wel een risico voor de volksgezondheid is ontstaan door de illegale distributie.

Bewijs en oordeel

De rechter acht de inbeslagnames, analyses van het officiële laboratorium van het Spaanse geneesmiddelenagentschap en de telefoontaps geldig. Getuigenissen van renners als Orluis Aular, Julen Amezqueta en zwemmers als Marina Lázaro stemden overeen over de werkwijze. Het vonnis geeft voorrang aan de officiële rapporten boven die van de verdediging.