Hayao Miyazaki's zeven films uit de twintigste eeuw gerangschikt van solide tot subliem

Een frisse blik op het pre-2000 werk van de regisseur en de unieke kwaliteiten die elk deel toevoegt aan zijn gevierde oeuvre.

Weinige regisseurs evenaren de constante excellentie van Hayao Miyazaki. Of je hem nu vergelijkt met levende filmmakers of met figuren uit de filmgeschiedenis, zijn staat van dienst springt eruit. Zijn productie is met de jaren afgenomen, met een lange pauze tussen The Wind Rises uit 2013 en The Boy and the Heron uit 2023, maar twaalf speelfilms tussen 1979 en 2023 vormen nog altijd een omvangrijk oeuvre.

Kwantiteit is minder belangrijk dan de consistente kwaliteit die Miyazaki levert. Geen van zijn twaalf films is een regelrechte mislukking, waardoor elke ranglijst een uitdaging wordt. Door alleen te kijken naar de zeven titels die in de twintigste eeuw verschenen, blijven er nog steeds lastige keuzes over, maar de lijst hieronder plaatst ze van goed naar uitzonderlijk.

My Neighbor Totoro eindigt op de zevende plaats vanwege zijn rustige terughoudendheid

Veel kijkers waarderen My Neighbor Totoro (1988) zeer, dus de plaatsing onderaan kan verrassen. Iets moet echter de laatste plek innemen. De film is op zichzelf heel goed, maar hij verloopt in een bedachtzaam tempo met beperkte narratieve vaart. Kijkers vinden het vaak moeilijk om een duidelijk centraal punt aan te wijzen, en andere Miyazaki-werken verkennen vergelijkbare ideeën met meer diepgang.

De film uit 1988 blinkt uit in sfeer en charme, maar zijn rustige aanpak laat minder te ontleden dan de latere werken van de regisseur. Geen Miyazaki-film verdient harde kritiek, en deze verdient zijn reputatie als een geliefde, zij het ingetogen, klassieker.

Porco Rosso biedt charmante vibes op de zesde plaats

Porco Rosso (1992) volgt een antropomorfe varkenspiloot die zich bezighoudt met luchtkampen, wat het meer uiterlijke opwinding geeft dan zijn voorganger. Het uitgangspunt brengt een speelse toon en af en toe emotionele diepgang die verder gaat dan de oppervlakkige aantrekkingskracht. Toch voelt het verhaal licht geschetst, met een vrijblijvende kwaliteit die doet denken aan de latere Ponyo (2009).

Het resultaat kan langer aanvoelen dan de speeltijd suggereert, maar de animatie blijft feilloos en de totale ervaring blijft plezierig. Sterke beelden en luchtige momenten houden de film boeiend ondanks de ontspannen structuur.

Kiki's Delivery Service vernieuwt de coming-of-age-formule op de vijfde plaats

Een jaar na Totoro verschenen, herneemt Kiki’s Delivery Service (1989) thema's van opgroeien, maar met een oudere hoofdpersoon die het huis verlaat om onafhankelijk te worden. Het verhaal draait om een jonge heks die zelfredzaamheid leert, bijgestaan door haar kattengezel. De narratieve vaart neemt tegen het einde af, met een abrupte afloop na ongeveer honderd minuten.

Toch houdt de film de aandacht vast door zijn boeiende personages en de kenmerkende Studio Ghibli-mix van vloeiende animatie en een gedenkwaardige soundtrack. Het markeert een duidelijke stap vooruit in karakterfocus terwijl de warmte van de studio behouden blijft.

Nausicaä of the Valley of the Wind verdient de vierde plaats met zijn uitgestrekte wereld

Een van de twee films van voor Studio Ghibli, Nausicaä of the Valley of the Wind (1984), voelt spiritueel verbonden met het latere werk van de studio door zijn thematische en stilistische kenmerken. Het introduceerde componist Joe Hisaishi, die de tien volgende Miyazaki-films van muziek voorzag. Het post-apocalyptische verhaal combineert sciencefiction en fantasy in een rijk verbeeld decor, gebaseerd op Miyazaki's eigen manga.

Het verhaal verkent milieuproblemen met meer complexiteit dan sommige eerdere werken, en de wereld voelt substantieel genoeg om verder te verkennen. De beperkte speeltijd verhindert een volledige bewerking van het bronmateriaal, maar de film blijft een overtuigend vroeg hoogtepunt.

Lupin III: The Castle of Cagliostro claimt de derde plaats als meest onderschatte film

De andere pre-Ghibli-titel, Lupin III: The Castle of Cagliostro (1979), blijft vaak onder de radar door het ontbreken van directe studio-branding. De avonturenkomedie-toon en de focus op een charismatische dief die een prinses redt van een kwaadaardige graaf leveren nonstop entertainment. De film geldt als Miyazaki's grappigste werk en beweegt zich met een vlotte energie.

Kasteelsettings keren terug in de carrière van de regisseur, maar dit vroege werk blijft onderscheidend. Fans die het over het hoofd hebben gezien, zullen veel te genieten hebben van de inventieve setpieces en de luchtige toon.

Castle in the Sky neemt de tweede plaats in vanwege de ambitieuze genre-mix

Castle in the Sky (1986) bouwt voort op de avontuurlijke geest van de vorige film met consistente vaart en brede aantrekkingskracht. Het combineert actie, avontuur, komedie, familie-elementen, fantasy en sciencefiction in één energiek geheel. Het resultaat voelt voortstuwender dan de mildere films die volgden en vormt een uitnodigende toegangspoort tot Miyazaki's stijl.

Hoewel vaak geprezen, heeft de film nog steeds een onderschatte status in verhouding tot zijn kwaliteit. De omvang en het tempo houden kijkers van begin tot eind geboeid.

Princess Mononoke staat bovenaan als de beste Miyazaki-film uit de twintigste eeuw

Princess Mononoke (1997) voert zijn visie uit met precisie en diepgang. De meeste kijkers plaatsen alleen Spirited Away (2001) erboven in het volledige oeuvre, wat de kleine kloof tussen deze twee pieken benadrukt. Het verhaal deelt milieuthema's met Nausicaä, maar verfijnt die ideeën tot een gepolijster en resonanter verhaal.

De visuele schoonheid en thematische zwaarte maken het een uitblinker, niet alleen binnen Miyazaki's werk maar ook in animatie en cinema in bredere zin. De status als blijvende klassieker voelt volledig verdiend.

Tags bij dit artikel