ECB weegt opties af nu Franse obligatierentes stijgen tot eurocrisisniveaus

Oplopende spreads ten opzichte van Duitse bunds voeden speculatie over mogelijk gebruik van het ongebruikte transmissiebeschermingsinstrument van de centrale bank

De European Central Bank raakt steeds meer betrokken bij de groeiende uitdagingen op de obligatiemarkt in France nu de rendementen op Franse schuld oplopen en vragen oproepen over mogelijke interventie.

Franse spreads bereiken hoogste niveaus sinds schuldencrisis

Het verschil tussen de rendementen op Franse staatsobligaties en vergelijkbare Duitse bunds is opgelopen tot de grootste marge sinds het hoogtepunt van de Europese schuldencrisis. Deze ontwikkeling heeft het debat aangewakkerd over de drempel waarop marktturbulentie de centrale bank ertoe zou kunnen brengen haar Transmissiebeschermingsinstrument in te zetten, een mechanisme dat in 2022 werd gecreëerd tijdens een Italiaanse obligatie-episode maar nooit is gebruikt.

Beleidsmakers ontwierpen het instrument specifiek om ongewenste en wanordelijke marktbewegingen aan te pakken die de doorwerking van het monetair beleid zouden kunnen belemmeren. Analisten merken echter op dat de fiscale tekorten van Frankrijk en de aanhoudende begrotingsimpasse mogelijk niet goed aansluiten bij die criteria.

De verbreding van de spread is gerechtvaardigd gezien de fiscale positie en de politieke onzekerheid. Maar dat is ook wat het marktbeeld over de ECB compliceert. Als het de doorwerking van het monetair beleid belemmert, is het een taak voor de ECB. Zo niet, laten we de markt dan de drijfveren laten prijzen zonder interventie.

— Piet Christiansen, chief strategist at Danske Bank, Opmerkingen over de spreads van Franse obligaties

Inflatiedruk en geloofwaardigheidszorgen beperken opties

De inflatie in de eurozone nadert de 4 procent te midden van de nasleep van spanningen in het Midden-Oosten. De ECB stopte met obligatieaankopen nadat de prijzen scherp waren gestegen na het conflict in Oekraïne en heeft sindsdien de rente in juni en september verhoogd. Elke stap om de financieringsvoorwaarden te versoepelen via nieuwe aankopen zou botsen met die verkrappingsmaatregelen.

Beleidsmakers willen ook elke perceptie vermijden dat zij overheidstekorten financieren. Publieke verklaringen hebben het TPI neergezet als voorbehouden aan ongewenste marktacties, waardoor het gebruik ervan in de huidige Franse context mogelijk schadelijk is voor de institutionele geloofwaardigheid.

Er is duidelijk iets te doen. Voor Frankrijk bijvoorbeeld is dat €5 miljard per maand, wat eigenlijk 20% van de nieuwe uitgifte is. Dus het is niet verwaarloosbaar.

— Ana Boata, head of economics at Allianz Trade, Bloomberg Television-interview

Beleidsmakers benadrukken focus op prijsstabiliteit

Bundesbank-president Joachim Nagel verklaarde deze week dat de enige focus van de ECB het bereiken van 2 procent inflatie is. Hij benadrukte dat er andere instrumenten bestaan, maar dat die niet verband houden met specifieke spreadniveaus.

Mijn taak in de Raad van Bestuur is het vervullen van mijn mandaat. U noemde er een, maar we hebben nog verschillende andere instrumenten. Maar het heeft niets te maken met misschien bepaalde spreadniveaus of zaken als dat. Het gaat om prijsstabiliteit.

— Joachim Nagel, Bundesbank President, Recente opmerkingen over mogelijk TPI-gebruik

Christine Lagarde, die vorige maand in Dublin sprak toen de spreads smaller waren, beschreef de marktbewegingen als ordelijk en onderdeel van een bredere mondiale trend die obligaties treft, met name aan het lange einde van de curve.

Risico op overloopeffecten en politieke druk nemen toe

Er groeit bezorgdheid dat de problemen van Frankrijk andere eurolanden met hoge schulden kunnen treffen. Italy heeft ook een stijging van de spreads gezien, hoewel de niveaus nog ruim onder eerdere pieken liggen. Analisten van Bloomberg Economics merken op dat activering van het TPI afhangt van bewijs van ongewenste dynamiek die de beleidsdoorwerking bedreigt of besmetting naar andere overheden veroorzaakt.

Frankrijk is van plan zijn tekort volgend jaar terug te brengen naar 5 procent ten opzichte van 5,4 procent in 2026, terwijl de Italiaanse regering onlangs haar begroting heeft aangepast om het tekort onder het EU-plafond van 3 procent te houden door defensie-uitgaven te verlagen.

Hogere financieringskosten, groeiende uitgavenbehoeften en beperkte fiscale ruimte kunnen soevereine risico’s vergroten en kwetsbaarheden elders in het financiële systeem blootleggen. Deze risico’s onderstrepen de noodzaak van voortdurende waakzaamheid en aanhoudende fiscale consolidatie.

— Olli Rehn, governor of the Finnish central bank, Opmerkingen in Frankfurt

De Franse centralebankpresident Emmanuel Moulin heeft gewaarschuwd dat de ECB geen wonderoplossing heeft voor de op een na grootste economie van de eurozone. Marktpartijen zoals Marion Le Morhedec van Fidelity International blijven ervan overtuigd dat beleidsmakers de ontwikkelingen nauwlettend volgen en bereid zijn om in te grijpen indien nodig.